Nouralhuda A. Z. ABUQAOUD, Fürüzan YILDIZ AKAR, Oguz MUTLU, Pınar COBANTÜRK, Bekir Faruk ERDEN, Emre UYAR, Güner ULAK, Pelin TANYERİ
Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;11(3):272-278
Amaç: Fosfodiesteraz -9 (PDE9) inhibitörleri, öğrenme ve belleğin önemli bir düzenleyicisi olan hücre içi cGMP düzeylerini artırarak bilişsel işlevleri iyileştirme potansiyelleri nedeniyle ilgi görmektedir. Nitrik oksit (NO)/cGMP yolu, sinaptik plastisite ve hipokampal uzun süreli potansiyasyon (LTP) süreçlerinde önemli bir rol oynarken, nöronal nitrik oksit sentazın (nNOS) inhibisyonunun bilişsel işlevleri bozduğu gösterilmiştir. Bu çalışmada, PDE9 inhibitörü PF - 04447943'ün farelerde uzamsal bellek üzerindeki etkileri ve 7 - nitroindazol (7 -NI) ile oluşturulan nNOS inhibisyonu ile etkileşimi araştırılmıştır. Materyal ve Metot : Elli adet erkek BALB/c fare (7 -8 haftalık, 20 - 30 g) rastgele beş gruba ayrılmıştır (her grup n = 10): kontrol grubu, PF-04447943 (1 ve 3 mg/kg), 7 -Nitroindazol (7 -NI; 5 mg/kg) ve kombinasyon tedavisi grubu (5 mg/kg 7 -NI ve 3 mg/kg PF - 04447943). İlaçlar intraperitoneal (i.p.) yolla uygulanmıştır. Uzaysal bellek, radyal kollu labirent testi kullanılarak, kol tekrar girişleri (hata) ve görev tamamlama süresi (latans) kaydedilerek değerlendirilmiştir. Bulgular: PF-04447943 (1 ve 3 mg/kg, i.p.) uygulaması, özellikle 3 mg/kg dozunda hata sayısını ve latensi anlamlı şekilde azalttı. nNOS inhibitörü 7-NI (5 mg/kg) ise her iki parametreyi de anlamlı olarak artırdı. Kombinasyon tedavisi uygulanan grupta, 7 -NI grubuna kıyasla hata sayısı ve latens belirgin şekilde daha düşük bulundu; ancak performans tamamen kontrol düzeyine dönmedi. Sonuç: PDE9'un inhibisyonu uzaysal hafızayı artırabilir ve NO yolakla ilişkili bilişsel bozulmayı kısmen azaltabilir; ancak tam bilişsel iyileşme için sağlam NO sinyalizasyonunun gerekli olduğu görülmektedir.
