Neziha Senem ARI, Elif ÖNDER, Mücahit SEÇME
Genel Tıp Dergisi - 2025;35(6):1266-1279
Amaç: Pikolinik asit ile yapısal benzerlik gösteren ve Fusarium türlerinden türetilen sekonder bir metabolit olan fusarik asit (FA), son yıllarda antikanser etkileri nedeniyle dikkat çeken bileşikler arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, FA'nın insan prostat kanseri hücre hatları olan PC-3 ve LNCaP üzerindeki sitotoksik, antiproliferatif, apoptotik ve oksidatif etkilerinin in vitro koşullarda değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: PC-3 ve LNCaP hücreleri, farklı dozlarda FA ile 48 saat süreyle inkübe edilmiştir. Hücre canlılığı, XTT testi ile değerlendirilerek IC?? değerleri hesaplanmıştır. Apoptoz ile ilişkili genlerin (CASP3, CASP8, CASP9, CASP10, BAX, BID, BCL-2) ifade düzeyleri kantitatif RT-PCR (qRT-PCR) yöntemiyle analiz edilmiştir. Hücrelerin proliferatif kapasitesi koloni oluşum analiziyle, migrasyon yetenekleri ise yara iyileşme (scratch) testiyle belirlenmiştir. Oksidatif stres durumu, total oksidan seviye (TOS), total antioksidan seviye (TAS) ve oksidatif stres indeksi (OSI) hesaplanarak değerlendirilmiştir. Bulgular: FA'nın IC?? değeri PC-3 hücreleri için 262,94 µM, LNCaP hücreleri için ise 278,72 µM olarak bulunmuştur. FA uygulaması, her iki hücre hattında (PC-3 ve LNCaP) pro-apoptotik gen ifadesini artırırken, anti-apoptotik BCL-2 gen ifadesinde düşüşe neden olmuştur. Her iki hücre hattında koloni oluşumu belirgin şekilde azalırken, yara kapanmasında istatistiksel olarak anlamlı bir iyileşme gözlenmemiştir. TOS düzeyleri LNCaP hücrelerinde anlamlı şekilde azalmış, OSI değerleri her iki hücre hattında da düşmüştür. TAS düzeylerinde ise istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik saptanmamıştır. Sonuçlar: Bu çalışma, fusarik asidin prostat kanseri hücrelerinde belirgin antiproliferatif, pro-apoptotik ve oksidatif stres düzenleyici etkiler gösterdiğini ortaya koymakta olup, FA'nın prostat kanseri tedavisinde potansiyel bir aday olabileceğini desteklemektedir.
