GANGLİON IMPAR BLOĞUNDA YOUTUBE’UN BİLGİ KAYNAĞI OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ: İÇERİK, KALİTE VE GÜVENİLİRLİK ANALİZİ

YÜCEL OLGUN

Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2025;28(3):285-291

Ağrı Training and Research Hospital, Clinic of Physical Medicine and Rehabilitation, Ağrı, Türkiye

 

Amaç: Ganglion impar bloğu (GIB), koksigodini tedavisinde sıklıkla kullanılmaktadır. YouTube, hem sağlık profesyonelleri hem de hastalar için prosedür bilgisi edinmek adına önemli bir platform hâline gelmiştir. Ancak sınırlı sayıda araştırma bulunması nedeniyle, YouTube’taki birçok tıbbi içeriğin kalitesi ve güvenilirliği belirsizdir. Bu çalışma, GIB’ye dair YouTube videolarının kalitesini ve güvenilirliğini değerlendirmeyi amaçlamakta olup, kapsamlı ilk değerlendirmeyi sunmaktadır. Gereç ve Yöntemler: Ocak 2025’te, tarayıcı geçmişi ve çerezleri silindikten sonra “ganglion impar block” ve “ganglion impar injection” anahtar kelimeleriyle YouTube araması yapılmıştır. Her anahtar kelime için en popüler 100 video seçilmiştir. Görüntülenme, beğenme, beğenmeme, abone ve yorum sayıları ile video süresi ve enjeksiyon tekniği gibi veriler kaydedilmiştir. İki fiziyatrist algoloji uzmanı, videoları modifiye DISCERN (Tüketici Sağlığı Bilgisi için Kalite Kriterleri), “Journal of the American Medical Association (JAMA) benchmark” kriterleri ve Global Kalite Skoru (GKS) kullanarak bağımsız bir şekilde değerlendirmiştir. Bulgular: 200 videodan 38’i dâhil etme kriterlerini karşılamıştır. Modifiye DISCERN’e göre, videoların %78,9’u düşük güvenilirlikteydi, GKS’ye göre ise %57,9’u düşük kaliteye sahipti. Hiçbir video, tüm değerlendirme kategorilerinde tam puan almayı başaramamıştır. Görüntülenme, beğeniler, beğenilmeyenler, abone sayısı ve yorumlar ile DISCERN, JAMA ve GKS arasında pozitif korelasyonlar bulunmuştur. Ayrıca, GQS, DISCERN ve JAMA puanları arasında güçlü korelasyonlar gözlemlenmiştir. Sonuç: GIB ile ilgili YouTube videoların çoğu düşük kaliteli ve güvenilir değildir, bu da sağlık profesyonellerine yanıltıcı bilgi verebilir, suboptimal tedaviye yol açabilir ve hastaları taraflı bilgilere maruz bırakabilir. Sağlık profesyonelleri ve kuruluşları, güvenilirliği artırmak adına yüksek kaliteli, hakemli içerikler üretmeye teşvik edilmelidir.