Ecem İpek ALTINOK, Emine Yurdakul ERTÜRK, Ceren Yapar GÜMÜŞ
Hitit Medical Journal - 2026;8(2):259-271
Amaç: Boğmaca ve influenza, erken bebeklik döneminde önemli morbidite ve mortalite nedenleri olmaya devam etmektedir. Birincil aşılama yaşamın ilerleyen aylarında başlayabildiği için, maternal ve hane içi aşılama -kokunlama stratejisi yenidoğanların korunmasında kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışma, gebe ve erken postpartum dönemdeki annelerin boğmaca ve influenza için kokunlama stratejisine yönelik bilgi ve tutumlarını değerlendirmeyi ve farkındalık ile aşı kabulünü etkileyen sosyodemografik belirleyicileri ortaya koymayı amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Mart 2023 -Mart 2025 tarihleri arasında Ordu Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'nda tanımlayıcı, kesitsel bir çalışma yürütülmüştür. Çalışmaya toplam 382 uygun katılımcı (gebe veya <=6 ay postpartum anneler) dahil edilmiştir. Veriler, sosyodemografik özellikler ile kokonlamaya ilişkin bilgi -tutum alanlarını değerlendiren 28 maddelik yapılandırılmış bir anketle toplanmıştır. SPSS v28 kullanılarak tanımlayıcı istatistikler, ki -kare testleri ve lojistik regresyon uygulanmış; anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların çoğu 20 -30 yaş arasındaydı (%53,4) ve %44,2'si gebeydi. Farkındalık düşüktü: %53,7'si boğmacayı hiç duymamış, %66,5'i hastalığın aşı ile önlenebilir olduğunu bilmemekteydi. Yalnızca %13,1'i maternal aşının yenidoğanı korumada en etkili yöntem olduğunu belirtmiştir. "Bilgi eksikliği" en sık bildirilen tereddüt nedeniydi (boğmaca: %72,8; influenza: %45,6). Daha yüksek eğitim ve gelir düzeyi, daha iyi farkındalık, doğru zamanlama bilgisi ve bilimsel kaynaklara yönelim ile anlamlı derecede ilişkiliydi (p<0,001). Sonuç: Maternal boğmaca ve influenza aşılamasına yönelik farkındalık ve kabul yetersizdir. Kararlar büyük ölçüde sağlık profesyoneli önerilerine dayanmaktadır. Antenatal danışmanlığın güçlendirilmesi, profesyonel eğitimin artırılması ve kokonlama eğitiminin rutin maternal bakıma entegre edilmesi gerekmektedir. Çalışma, gebelikte ulusal Tdap aşılama politikasının uygulanmasından önceki dönem için değerli bir başlangıç verisi sunmaktadır.
