Döndü Sevimli Güler, Selda Yörük
Journal of Academic Research in Nursing - 2025;11(3):169-175
Çalışmada, gebelerde uyku kalitesi, uykululuk ve uyku hijyenini etkileyen sosyo-demografik, obstetrik ve bazı yaşam tarzı ile ilişkili faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel olarak planlanan bu çalışmaya, 580 gebe katılmıştır. Araştırmanın verileri, tanımlayıcı veri formu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, Epworth Uykululuk Ölçeği ve Uyku Hijyen İndeksi ile toplandı. İstatistiksel analizi, tanımlayıcı istatistikler, ki-kare testi, bağımsız gruplarda t testi, Kruskal-Wallis varyans analizi, lojistik regresyon analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Gebelerde kötü uyku kalitesi prevalansı %62,9 artmış gün içi uykululuk sıklığı %6,9 ve Uyku Hijyeni İndeksi puan ortalaması, 11,03+/-6,39'dur. Geceleri uyumadan 30 dakika önce sosyal medyayı kontrol eden gebelerde, artmış gün içi uykululuk anlamlı olarak daha yüksektir (p=0,034). Trimester arttıkça gebelerin uyku kalitesinin kötü olduğu ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p=0,024). Katılımcıların artmış gün içi uykululuk nullipara gebelere göre ve primaparlarda ve ikinci trimesterdeki gebelerde anlamlı olarak daha fazla olduğu saptandı (p<0,05). Uyku hijyen puan ortalaması primipara gebelerde anlamlı olarak daha yüksektir (p=0,029). Hiç doğum yapmayan gebelerde, doğum sayısı 2 ve üzeri olan gebelere göre tek değişkenli analizde artmış gün içi uykululuk 4,45 kat [güven aralığı (GA) %95 1,50-13,22), çok değişkenli analizde ise 4,85 kat (GA %95 1,41-16,72) fazladır. Ayrıca ikinci trimesterdeki gebelerde, üçüncü trimesterdeki gebelere göre, tek değişkenli analizde uyku kalitesinin 0,64 kat (GA %95 0,44-0,92) daha iyi olduğu saptandı (p=0.017). Sonuç: Gebelerde trimester ilerledikçe uyku kalitesi kötüleşmektedir. Uyku öncesi sosyal medya kullanan gebelerde, gün içi artmış uykululuk daha fazladır. Anahtar kelimeler: UYNU HİJYENİ, UYNU KALİTESİ, UYKU HALİ
