Havva KAYA, Mustafa Kemal HACIMUSTAFAOĞLU
Çocuk Enfeksiyon Dergisi - 2026;20(2):161-163
Giriş ve genel bilgiler: Bu soruya cevap verirken öncelikle, gebelik aşılama prensiplerinden, primer ve sekonder aşılama sonrası antikor gelişiminden ve transplasental antikor kinetiklerinden kısaca bahsetmek yararlı olacaktır. Gebelik öncesinde eksik aşılar varsa (kızamık-kızamıkçık-kabakulak, suçiçeği gibi canlı aşılar dahil) erişkinlere önerilen tüm rutin aşıların tamamlanması kuvvetle önerilir. Bu aşılar, anneyi korumanın yanı sıra doğacak çocuğa da transplasental antikorlar yoluyla koruyuculuk sağlayabilir. Gebelere, prensip olarak, canlı aşılar uygulanmaz. Gebeye, genel olarak yeterli veri olmadığı için HPV, MenB, menABCWY (beşli karma meningokok aşısı) ve inaktif rekombinant zoster virüs aşıları gibi inaktif aşılar da önerilmez. Diğer bazı inaktif aşılar (Hib, Hepatit A, Hepatit B, MenACYW, polisakkarit pnömokok aşısı gibi), tıbbi endikasyon varsa uygulanabilir. Gebede, hayvan ısırığı ve yaralanma sonrası gibi durumlarda, tıbbi endikasyon varlığında acil kuduz ve tetanos (T, dt, dabT gibi) aşıları uygulanır. Bunların dışında gebelere rutin olarak mevsimsel inaktif influenza aşısı (İİA), ergen-erişkin tip difteri boğmaca tetanos (dabT), difteri-tetanos (dT), tetanos (T), RSV ve koronavirüs hastalığı-2019 (COVID-19; SARS-CoV-2) aşıları önerilir. Özetle; gebelikte hem anneyi hem de bebeği korumak amacıyla Tdab, İİA, RSV ve SARS-CoV-2 aşılarının uygulanması önerilir. Gebelikte uygulanan bir aşıda bebeği korumak birincil hedef ise, yukarıda belirtildiği üzere, aşının maternal antikor düzeylerinin en yüksek olduğu ve aynı zamanda bu antikorların transplasental olarak bebeğe en yüksek oranda geçebileceği dönemde uygulanması, bebek serumunda daha yüksek koruyucu antikor düzeylerinin sağlanabilmesi açısından önemlidir. Bu aşılar etkin ve güvenilirdir. İnaktif influenza aşısı, gebelik haftasından bağımsız olarak influenza mevsimi öncesinde ve esas olarak anneyi (aynı zamanda bebeği yaşamın ilk altı ayında) korumak amacıyla uygulanır. İnaktif influenza aşısı, resmi doktor reçetesi ve/veya sağlık raporu ile SGK geri ödeme kapsamındadır. Difteri, boğmaca ve tetanos aşısı ise esas olarak bebeği (ayrıca anneyi de) koruma amacıyla, sağlık ocaklarında ücretsiz olarak ve her gebelikte tek doz şeklinde uygulanır (eksik aşılaması bulunan gebelerde ek dT aşısı da uygulanabilir). Adjuvansız RSV aşısı, esas olarak bebeği yaşamın ilk aylarında koruma amacıyla tek doz olarak uygulanır ve gebelerde ülkemizde 24-36. haftaları arasında (Amerika'da ise CDC önerisi 32-36. haftalar arasında) önerilir. Bu aşı ülkemizde ruhsatlı olmasına rağmen SGK geri ödeme kapsamında değildir. Güncel COVID-19 aşısı ise ülkemizde mevcut değildir.
