GEBELERİN CİLT SAĞLIĞI, GÜNEŞTEN KORUNMA ALIŞKANLIKLARI VE KOZMETİK İŞLEMLERE YÖNELİK BİLGİ, TUTUM VE FARKINDALIK DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Nihal SARI, Kıymet İclal AYAYDIN YILMAZ, Elif ÖZENİR

Osmangazi Tıp Dergisi - 2026;48(4):668-677

Giresun University Faculty of Medicine, Department of Dermatology and Venereology, Giresun, Turkey

 

Gebelik, çeşitli cilt değişikliklerine yol açabilen immünolojik, hormonal ve vasküler değişikliklerle ilişkilidir ve bu da gebelik sürecinde cilt bakımı ve kozmetik ürünlerine olan talebi artırır. Bu çalışma, gebe kadınların cilt bakımı ve kozmetik kullanım alışkanlıklarını, güneşten korunma farkındalığını ve estetik işlemlere yönelik tutumlarını değerlendirmeyi amaçlamıştır. Bu kesitsel çalışmaya 18 yaş ve üzeri, gebelik haftası 10 hafta veya üzeri olan 236 hamile kadın dahil edilmiştir. Demografik ve obstetrik veriler kaydedilmiştir. Tüm katılımcılar araştırmacılar tarafından hazırlanan 27 maddelik bir anketi, Yeşil Kozmetik Tüketim Ölçeği (YKTÖ) ve Güneşten Korunma Davranışı Ölçeği (GKDÖ) ile birlikte doldurmuştur. Gebelerin ortalama yaşı 29,84 +/- 5,17 yıl, ortalama gebelik haftası ise 31,67 +/- 7,48 haftadır. En sık satın alınan üç kozmetik ürün kişisel hijyen ürünleri (%71,2), parfüm (%50,7) ve cilt bakım ürünleri (%36,7) olmuştur. En sık tercih edilen cilt bakım ürünleri ise nemlendirici (%63,6), gece kremi (%55,8) ve güneş kremi (%44,6) olmuştur. Genel olarak, katılımcıların %41,1'i güneşlenme alışkanlığına sahip olduğunu, %48,3'ü ise düzenli olarak güneş kremi kullandığını bildirmiştir. Eğitim seviyeleri ile hem GKDÖ (r=0,218, p<0,01) hem de YKTÖ (r=0,253, p<0,01) skorları arasında pozitif, zayıf ve anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Bu çalışma, gebelerin gebelik sürecinde cilt bakım ve kozmetik ürünleri kullanmaya devam etmelerine rağmen, güneşten korunma farkındalıkları ve uygulamalarının yetersiz kaldığını göstermektedir. Gebelik öncesinde ve sırasında verilebilecek eğitim programları, gebelerin güneşten korunma, güvenli içerikler konusunda farkındalık, kozmetik ürün ve prosedürlerin seçimi ile ilgili doğru bilgi ve yaklaşımlar edinmelerine yardımcı olabilir.