Hacer ALAN DIKMEN, Ilknur Munevver GONENC, Tuba OZAYDIN
Selçuk Sağlık Dergisi - 2026;7(1):1-11
Amaç: Bu çalışmada gebelerin depresyon, anksiyete ve stres düzeylerinin gebelik dönemindeki cinselliğe yönelik tutumları üzerinde etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu tanımlayıcı-ilişkisel çalışma 312 gebe kadınla yürütülmüştür. Veriler sosyo-demografik form, Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği (DASS) ve Gebelikte Cinselliğe Yönelik Tutum Ölçeği (ATSDPS) ile toplanmıştır. Bulgular: Gebelerin %52,9'unun cinselliğe yönelik "olumsuz tutum" içinde olduğu belirlenmiştir. Gebelerin %19,9'unda orta, %10,3'ünde şiddetli ve %5,1'inde çok şiddetli depresyon belirtileri; %17,9'unda orta, %16,7'sinde şiddetli ve %20,8'inde çok şiddetli anksiyete belirtileri; %18,3'ünde orta, %6,7'sinde şiddetli ve %3,8'inde çok şiddetli stres belirtileri görülmüştür. Gebelerin eğitim durumu ve eşlerinin eğitim durumu ile tutum ölçeğinin kaygı, inanç ve değerler ile onay alt boyutları ve toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Yeterli doğum öncesi bakım alma ile tutum ölçeğinin alt boyutları arasında ve doğum öncesi eğitim alma ve DASS Depresyon durumu ile tutum ölçeği toplam puan ortalaması ve onay alt boyutu puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Gebe kadınların depresyon seviyesi arttıkça, cinselliğe yönelik olumsuz tutumları da arttı (OR= 1.059, %95 CI= 1.029-1.090). Sonuç: On gebe kadının yaklaşık yarısı cinselliğe yönelik olumsuz tutumlara sahipti ve gebelik sırasında cinsellik için risk faktörleri arasında yüksek depresyon düzeyi ve düşük eğitim durumları yer alıyordu. Antenatal bakım kapsamında, gebelikte depresyonun saha taramaları ile erken dönemde tespit edilip uygun şekilde yönlendirilmesi, her gebeye ve partnerine planlı ve formal bir cinsel sağlık eğitimi verilmesi, her ziyarette gebenin bu açıdan değerlendirilmesi ve gereksinimlerinin zamanında karşılanması özelde cinsel sağlığın genelde maternal sağlığın korunması ve geliştirilmesi için önemlidir.
