Ekin Özsaydı AKTAŞOĞLU, Ayşe Gizem YILDIZ, Neval Çayönü KAHRAMAN, Kübra Tarazan TÜRK, Ali Kansu TEHÇI, Emine POLAT
Osmangazi Tıp Dergisi - 2026;48(6):1042-1052
Yenidoğan taraması, koruyucu çocuk sağlığının temel taşlarından biridir ve gerekçesinin anlaşılması, etkinliğinin en önemli unsurlarından biridir. Bu çalışma, gebe kadınların yenidoğan topuk kanı tarama programına ilişkin tutum ve görüşlerini değerlendirmeyi ve bu tutum ile görüşler arasındaki ilişkiyi maternal sağlık okuryazarlığı ile incelemeyi amaçlamıştır. Acil müdahale gerektirmeyen, 18 yaş ve üzeri gebeler çalışmaya dahil edildi. Katılımcıların sosyodemografik ve gebelikle ilişkili özellikleri ile kalıtsal metabolik hastalıklar (KMH) hakkındaki farkındalıkları bir anket aracılığıyla değerlendirildi ve gebelikte maternal sağlık okuryazarlığı, Gebelikte Maternal Sağlık Okuryazarlığı Envanteri (MHELIP) kullanılarak değerlendirildi. Ortalama yaşı 28.9 +/- 5.1 yıl olan toplam 127 gebe kadın çalışmaya dahil edildi. Katılımcıların %29.1'i yenidoğan taraması (NBS) hakkında yetersiz bilgiye sahip olduğunu ifade ederken, %23.6'sı KMH'lar hakkında bilgi sahibi olduğunu kabul etti. Katılımcıların çoğu, NBS'nin erken hastalık tanısı için olduğunu belirtti. Toplam MHELIP puanları 44.7 ile 100.0 arasında olup, medyan değer 77.6 idi. Katılımcıların bilgi ediniminde en güvenilir sağlık kaynağı olarak aile hekimleri ve hemşireler gösterildi ve NBS'nin temel amacını doğru belirleme olasılıkları daha yüksekti. NBS'nin yaygınlaştırılmasına destek, katılımcıların 89'u tarafından bildirildi. Daha yüksek maternal sağlık okuryazarlığı düzeyi, bilgi kaynağı olarak sağlık profesyonellerine daha sık başvurulması ve yenidoğan tarama programının temel amacının daha doğru şekilde tanımlanması ile ilişkili bulunmuştur. Bulgular genel popülasyona genellenemez ve kalıtsal metabolik hastalıkların anlaşılmasıyla ilişkili bulunmamıştır.
