Tuba KARAKURT, Hamdi Cihan EMEKSİZ, Peyami CİNAZ
Pediatric Practice and Research - 2026;14(1):1974143-0
Amaç: Bu çalışmada, gebelik haftasına göre iri doğan (GHİ) prepubertal çocukların kardiyometabolik özelliklerinin, gebelik haftasına göre uygun doğan (GHU) akranlarıyla karşılaştırılması ve özellikle adipozite, insülin düzeyleri ile lipid profili açısından değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 6-9 yaşları arasında toplam 117 prepubertal çocuk (59 GHİ, 58 GHU) dahil edildi. Katılımcıların antropometrik ölçümleri, kan basıncı değerleri ve açlık biyokimyasal parametreleri değerlendirildi. GHİ, doğum ağırlığının gebelik haftasına göre >=90. persentilde; GHU ise 10.-90. persentiller arasında olması şeklinde tanımlandı. İnsülin düzeyleri ve lipid profilleri incelendi. İstatistiksel analizlerde Student t testi, Mann-Whitney U testi ve ki-kare testi kullanıldı. Bulgular: GHİ grubundaki çocukların vücut ağırlığı, boy uzunluğu, beden kitle indeksi, bel çevresi ve kalça çevresi ölçümleri GHU grubuna göre anlamlı olarak daha yüksekti (tüm karşılaştırmalar için p<=0,010). Obezite sıklığı da GHİ grubunda anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (%25,4'e karşı %10,3; p=0,030). Açlık glukozu ve insülin düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Buna karşın, toplam kolesterol ve düşük yoğunluklu lipoprotein kolesterol düzeyleri GHİ grubunda daha yüksek bulundu (sırasıyla p=0,010 ve p=0,030). Ayrıca, yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterol düzeyleri daha yüksek (p=0,040), trigliserid düzeyleri ise daha düşük olarak saptandı (p=0,04). Sonuç: Gebelik haftasına göre iri doğan çocuklarda, prepubertal dönemde artmış adipozite ve daha yüksek düşük yoğunluklu lipoprotein kolesterol düzeyleri saptanmıştır. Her ne kadar bu yaş grubunda insülin direnci ve yüksek kan basıncı açısından belirgin bir farklılık saptanmamış olsa da, çalışmanın kesitsel tasarımı ve metabolik hastalığı bulunmayan annelerin çocuklarından oluşan seçilmiş bir örneklemde yürütülmüş olması nedeniyle bulgular nedensellik değil ilişki olarak yorumlanmalı ve uzunlamasına çalışmalarla doğrulanmalıdır.
