GÜLŞAN KARABAY , ZEYNEP ŞEYHANLI, SERAP TOPKARA SUCU, BETÜL TOKGÖZ, GİZEM AKTEMUR, NAZAN VANLI TONYALI, UMUT KARABAY, SELVER ÖZGE ŞEFİK, GULSAH DAGDEVİREN, ŞEVKİ ÇELEN
Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi - 2024;57(3):114-119
Amaç: Gebelikte intrahepatik kolestaz (ICP), gebeliklerin %0,2-2’sinde görülen bir karaciğer hastalığıdır. Yoğun kaşıntı ve kan dolaşımında safra asitlerinin artmasıyla karakterizedir. Olumsuz neonatal sonuçların kesin olarak tanımlanması ve öngörülmesi çok önemlidir. Bu çalışma, ICP hastalarında karaciğerle ilgili APRI (aspartat aminotransferaz-trombosit), ALBI (albümin-bilirubin), PALBI (trombosit-albümin-bilirubin) ve FAR (fibrinojen/albümin oranı) değerinin tanısal performansını değerlendirmekte ve bunların gebelik sonuçlarıyla olan ilişkisini incelemektedir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Ocak 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında Ankara Etlik Şehir Hastanesi’nde tedavi gören 180 hastanın retrospektif analizidir. 90 ICP hastası (Grup 1) ile 90 kontrol hastası (Grup 2) karşılaştırıldı. PALBI, ALBI, APRI skorları ve FAR üçüncü trimester laboratuvar değerleri kullanılarak hesaplandı. Doğum ağırlığı, APGAR skorları, yenidoğan yoğun bakım ünitesine kabul, sepsis, solunum sıkıntısı ve neonatal ölümü içeren neonatal sonuçlar kaydedildi. İstatistiksel analiz, ROC (Receiver Operating Characteristics) eğrisi analizi ve Spearman korelasyonu ile yapıldı. Bulgular: ICP hastalarında PALBI, ALBI, APRI skorları ve FAR anlamlı olarak yüksekti (p<0,001). APRI puanı en yüksek tanısal performansı gösterdi (AUC: 0.870). PALBI skoru için cut-off değeri>-2,58 (sensivite %62, spesifite %81), ALBI skoru için >-2,47 (sensitive %67, spesifite %81), APRI skoru için >0,3 (sensivite %78, spesifite %68) idi. Yenidoğan sonuçları gruplar arasında anlamlı farklılık göstermedi. Yenidoğanlarda açlık safra asidi düzeyleri ve karaciğer hasarı belirteçleri ile olumsuz sonuçlar arasında bir korelasyon yoktu. Sonuç: Açlık safra asidi düzeylerinin test edilmesinin mümkün olmadığı merkezlerde PALBI, ALBI, APRI skorları ve FAR değeri intrahepatik gebelik kolestazı olan bireylerin değerlendirilmesinde alternatif bir yaklaşım sunmaktadır. Bu parametrelerin güvenilirliğini arttırmak için daha geniş hasta gruplarıyla gelecek çalışmalara ihtiyaç vardır.
