Ali ÇITIRKE, Zahid AĞAOĞLU, Dilek ŞAHİN
Turkish Journal of Obstetrics and Gynecology - 2026;23(3):210-217
Amaç: Bu çalışmanın amacı, gebelik kolestazında (ICP) açlık safra asidi (FBA) düzeyleri ile karaciğer enzimlerinin [aspartat aminotransferaz (AST) ve alanin aminotransferaz (ALT)] advers perinatal sonuçları öngörmedeki değerini araştırmaktır. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif çalışmaya 2020-2025 yılları arasında ICP tanısı alan 296 gebe dahil edildi. Olgular hafif (FBA 10-40 mumol/L; n=223) ve şiddetli (FBA >40 mumol/L; n=73) ICP olarak sınıflandırıldı. Klinik, laboratuvar ve neonatal sonuçlar karşılaştırıldı, FBA'nın mekonyum pasajını öngörmedeki performansı alıcı işletim karakteristiği (ROC) analizi ile değerlendirildi. Ayrıca, ursodeoksikolik asit (UDCA) tedavisi alan ve almayan hastalar karşılaştırıldı. Bulgular: Hafif ICP grubuyla karşılaştırıldığında, şiddetli ICP grubunda tanı ve doğum haftası daha erken, doğum ağırlığı ve neonatal pH ise daha düşüktü (tümü p<0,05). FBA düzeyleri; fetal büyüme kısıtlılığı (p=0,042), preterm doğum (p=0,003), yenidoğan yoğun bakım ünitesine (NICU) yatış (p<0,001) ve mekonyum pasajı (p<0,001) ile anlamlı ilişki gösterdi. AST yalnızca NICU yatışı ve mekonyum pasajı ile ilişkiliyken, ALT perinatal komplikasyonlarla anlamlı ilişki göstermedi. Mekonyum pasajı gelişen olgularda ortanca FBA düzeyi daha yüksekti (105'e karşı 20 mumol/L; p<0,001). ROC analizinde FBA için 88,45 mumol/L kesme değeri saptandı (eğri altındaki alan=0,694); duyarlılık %57,1, özgüllük ise %81,3 olarak bulundu. Sonuç: FBA, ICP'de advers perinatal sonuçların en güçlü öngörücüsüdür. AST tamamlayıcı prognostik bilgi sağlarken, ALT'nin öngörü değeri sınırlıdır. Klinik yönetimde FBA temelli risk sınıflandırması kullanılmalı ve doğum zamanlaması hastanın risk profiline göre bireyselleştirilmelidir.
