Murat ÖZKARA, Mehmet Mert HIDIROĞLU
Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2026;32(6):642-651
AMAÇ: Gebelikte akut apandisit, obstetrik patolojiler dışında en sık acil cerrahi nedenidir. Gebelikteki fizyolojik değişimler akut apandisit semptom ve bulgularının duyarlılığını azaltmaktadır. Bu çalışmanın amacı, gebe hastalarda Alvarado, Appendicitis Inflammatory Response (AIR), Raja Isteri Pengiran Anak Saleha Appendicitis (RIPASA) ve Tzanakis skorlama sistemlerinin etkinliğini karşılaştırmak ve cerrahi tekniklerin sonuçlarını değerlendirmektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Ocak 2017-Ocak 2025 tarihleri arasında, akut apandisit tanısı ile ameliyat edilen 39 gebe hasta retrospektif olarak incelendi. Hastaların demografik verileri, gestasyonel haftaları, semptom ve bulguları, laboratuvar parametreleri (WBC, CRP), ultrasonografi bulguları, uygulanan cerrahi teknikler (açık/laparoskopik), histopatolojik sonuçlar, maternal ve fetal komplikasyonlar kaydedildi. Alvarado, AIR, RIPASA ve Tzanakis skorları hesaplanarak hastalar literatürde belirlenen kestirim değerlerine göre risk gruplarına ayrıldı ve histopatolojik tanı ile karşılaştırıldı. BULGULAR: Hastaların yaş ortalaması 26.0+/-5.3 yıl, gestasyonel haftaları 19.6+/-7.9 idi; %53.8'i II. trimesterdeydi. Hastaların %61.5'ine açık apendektomi, %38.5'ine laparoskopik apendektomi yapıldı. Hastaların Alvarado skoruna göre %66.7'si, AIR skoruna göre %69.2'si, RIPASA ve Tzanakis skorlarına göre %79.5'i yüksek risk grubundaydı. Histopatolojik olarak olguların %66.7'si akut apandisit, %15.4'ü perfore apandisit, %17.9'u normal apendiks olarak değerlendirildi. Akut apandisit tanılı hastalarda WBC ve CRP düzeyleri anlamlı şekilde yüksek bulundu (p<0.05). Skorlama sistemlerinin duyarlılık ve özgüllük oranları RIPASA (%93.7 ve %85.7) ve Tzanakis (%90.6 ve %71.4) skorlarında en yüksek olarak izlendi. Laparoskopik cerrahi, açık cerrahiye kıyasla daha kısa hastanede kalış süresi sağladı (p<0.001) ve maternal/fetal komplikasyonlar açısından benzer güvenlik profiline sahipti. SONUÇ: Gebelerde akut apandisit tanısında klinik skorlama sistemleri etkin ve güvenilir bir araçtır; RIPASA skoru en yüksek tanısal performansı göstermektedir. CRP yüksekliği ve lökositoz, tanıya katkı sağlayabilir. Laparoskopik apendektomi, açık cerrahiye kıyasla kısa hastanede kalış süresi ile güvenli bir seçenektir. Bu bulgular, gebe hastalarda hem klinik skorlama sistemlerinin hem de laparoskopik cerrahinin güvenle kullanılabileceğini desteklemektedir.
