Buket ÇİFTE, Kamer GÜR
Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi - 2026;12(1):35-45
Gebelik dönemi, kadının hem kendi sağlığı hem de doğacak çocuğunun sağlığı açısından kritik bir süreçtir. Bu dönemde verilen sağlık kararları, anne ve bebek sağlığını uzun vadede etkileyebilmektedir. Aşı okuryazarlığı; bireylerin aşılarla ilgili bilgileri anlama, değerlendirme ve bilinçli kararlar verebilme becerisini ifade eder. Gebelikte aşı okuryazarlığı düzeyinin düşük olması, aşı tereddüdü ve reddi davranışlarını artırarak toplum bağışıklığını olumsuz etkileyebilmektedir. Literatür bulguları, gebelerde bilgi eksikliği, sosyal çevre ve medya kaynaklı yanlış bilgiler ile güven yetersizliğinin aşı kararsızlığını artırdığını; sağlık profesyonelleriyle kurulan güvene dayalı iletişimin ise aşı kabulünü güçlendirdiğini göstermektedir. Hemşireler, gebelik döneminde aşılama davranışlarının şekillenmesinde kilit rol oynayan sağlık profesyonelleridir. Eğitim, danışmanlık ve savunuculuk görevleri aracılığıyla doğru bilginin aktarılmasını sağlar, yanlış inanışların düzeltilmesine katkıda bulunur ve aşıya yönelik olumlu tutumun gelişmesine destek olurlar. Bu derleme, gebelerde aşı okuryazarlığı, aşı tereddüdü ve reddi konularına ilişkin mevcut literatürü göze alarak konuyu bütüncül bir çerçevede değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ele alınan çalışmalarda, gebelik döneminde güvene dayalı iletişim ve eğitim uygulamalarının aşı kabulünü destekleyen önemli unsurlar arasında yer aldığı belirtilmektedir.
