Ender TEKEŞ, Buket GÜNGÖR, Metin ÇAKIROĞLU, Coşkun SİLAN
Osmangazi Tıp Dergisi - 2026;48(6):1053-1062
Gebelikte ilaç maruziyeti, bireyselleştirilmiş farmakolojik risk değerlendirmesi gerektiren önemli bir klinik durumdur. Bu çalışmada, gebelikte ilaç veya farmakolojik ürün maruziyeti nedeniyle istenen tıbbi farmakoloji konsültasyonlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlandı. Tek merkezli retrospektif tanımlayıcı çalışmada, 246 konsültasyon kaydı incelendi. İlaç maruziyeti bulunmayan, paternal maruziyet niteliğinde olan, duplikasyon oluşturan veya güvenilir değerlendirilemeyen kayıtlar dışlandı; nihai analiz 236 olgu üzerinden yapıldı. Demografik ve klinik özellikler, maruziyet zamanı, toplam ilaç sayısı, primer şüpheli ilaç, ATC sınıflaması, doz bilgisi, maruziyet süresi, kronik hastalık varlığı, risk kategorisi ve bilimsel/klinik katkı düzeyi kaydedildi. Anne yaşı ortalama 30,6 +/- 5,7 yıl idi. Maruziyetlerin 197'si (%83,5) birinci trimesterde gerçekleşti. Olgu başına medyan ilaç sayısı 2 idi ve 154 olguda (%65,3) çoklu ilaç maruziyeti vardı. En sık primer ilaç grubu sinir sistemi ilaçlarıydı (%31,8). Risk değerlendirmesinde 180 olgu (%76,3) kategori 1-2, 56 olgu (%23,7) kategori 3-5 olarak sınıflandırıldı. Altı olgu (%2,5) yüksek risk kategorisindeydi. Risk kategorisi 3-5 olan olgularda toplam ilaç sayısı daha yüksekti (medyan 3'e karşı 2; p=0,007). Konsültasyonların çoğu ilk trimester ve çoklu ilaç maruziyeti bağlamında gerçekleşti. Yapılandırılmış farmakolojik değerlendirme, olguların çoğunu düşük risk grubunda sınıflandırırken, klinik açıdan kritik yüksek riskli maruziyetleri de ayırt etti.
