METİN ÇINAROĞLU
Current Research and Reviews in Psychology and Psychiatry - 2024;4(2):193-207
Bu makale, madde bağlamında yeni oluşmakta olan yaş grubuna (Geç Ergenler (GE) ve Erken Yetişkinler (EY)) dikkat çekmek ve bu yaş grubunun ihtiyaçlarına yönelik psikolojik müdahalelerin seçici bir derlemesini sunmaktadır. Özellikle alkol ve esrar içeren madde kötüye kullanımı, GE ve EY’nin refahı ve gelişimi için önemli riskler oluşturur. Liseden üniversiteye geçiş aşaması, bu yaş grubunu madde kötüye kullanımı olasılığını artıran çeşitli çevresel faktörlere maruz bırakır. Derleme, benzersiz gelişim süreçleri ve bireysel ihtiyaçları göz önünde bulundurularak, GE ve EY için uyarlanmış psikolojik müdahalelerin önemini vurgulamaktadır. Bu derlemede çeşitli kanıta dayalı psikolojik müdahaleler tartışılmaktadır. Telefon tabanlı ebeveynden ebeveyne destek programı (EEDP), GE ve EY’yi ebeveynlerine yardım ederek destekleyen çok önemli bir müdahale olarak vurgulanmaktadır. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), madde kötüye kullanımıyla mücadelede ve bireylerin baş etme becerilerini geliştirmelerine yardımcı olmada etkili olduğunu göstermiştir. Diyalektik Davranışçı Terapinin (DDT) ayrıca nüksetmeleri önlemede ve duygusal düzenlemeyi yönetmede değerli olduğu kanıtlanmıştır. Ek olarak, tedavide umut, farkındalık ve motivasyonel görüşmenin (MG) rolü genişleyerek araştırılmaktadır. Bu müdahaleler olumlu beklentileri teşvik eder, öz yeterliliği artırır ve madde kullanımına yönelik kararsızlığı ele alır. Gelişmekte olan müzik terapisi alanı, madde istekleriyle ilişkili duygusal durumları değiştirmek için müziği kullanan umut verici bir yaklaşım olarak vurgulanmaktadır. Şema Terapi, uyumsuz şemaları ve temel inançları hedef alan potansiyel bir müdahale olarak da tartışılmaktadır. Sonuç olarak, bu gözden geçirme, madde kötüye kullanımı ile GE ve EY için özel psikolojik müdahalelere duyulan ihtiyacın altını çizmektedir. Tartışılan müdahaleler, bu yaş grubunun benzersiz özelliklerini ve gelişimsel süreçlerini dikkate alan kapsamlı bir yaklaşım sağlar. Literatürü genişletmek ve madde kötüye kullanımı ile GE ve EY için psikolojik müdahalelerin etkinliğini artırmak için daha fazla araştırma ve randomize klinik deneyler yapılması gerektiği düşünülebilir.
