SERAP EJDER APAY
Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi - 2014;4(2):13-20
Ebelik, sağlık mesleklerinin arasında geleneksel ve tarihi en eski, işlev yönünden de en önemli olan, dünyanın ilk holistik mesleğidir ve bu mesleğin hedefinde “bakım” daima kadın merkezli olmuştur. Pek çok tarihi değişim yaşamış olan ebelik toplumsal bir meslektir. Bu değişimlerin çoğu, bakımın anlamını, uygulamaya katkısını ve standart hale gelmiş becerileri kapsamaktadır. Bu çalışmanın amacı; kronolojik bir sıra ile ebeliğin tarih boyunca geçirdiği büyük değişimleri ve bu değişimlere neden olan sosyo-kültürel faktörleri eleştirel olarak incelemektir. Çalışmanın verilerini toplamak için kütüphane ve bilgisayar araştırması yapılmıştır. Kütüphane araştırmasında Tarih öncesi devirden (Taş, Maden Devri) Tarih Devirlerine (İlk, Orta, Yakın, Yeni Çağ) kadar değişen zaman aralığında ebelikteki gelişmelerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bilgisayar araştırmasında ise, tarih boyunca ebeliğin uygulama kapsamını Şekillendiren önemli sosyal ve kültürel faktörlere odaklanan farklı akademik görüşler belirlenmiştir. Bu amaç doğrultusunda, Medline, PubMed, Turkish Medline, Akademik Google elektronik veri tabanlarının kapsamlı bir incelemesi yapılmıştır. Ebelik, tarih boyunca makro ve mikro sosyo-kültürel faktörlerin rol oynadığı kadın merkezli ve toplumsal bir meslektir. Sosyal örgütlerin gücü, medeniyetlerin sürekliliği ve sanayileşmenin üretkenliği, bireysel bakımdan holistik yaklaşıma kadar ebelikte “bakım” kavramını değiştiren önemli makro sosyokültürel faktörler olmuştur. Bu da mesleğin değişimini etkilemiştir. Cinsel kimlik, toplumsal sınıf, otorite ve örgün eğitimin erişilebilirliği, uygulamalarda mesleği değiştiren mikro sosyo-kültürel faktörler arasında sayılabilir.
