GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE MAHREMİYET KAVRAMI

Nilgün ARAS, Nurcan ÇALIŞKAN

Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;14(4):1678-1686

SBÜ. Gaziler Fizik Tedavi Reh.Eğt.Ar.Has

 

İlk çağlardan günümüze kadar tarihin her döneminde mahremiyet önemli bir kavram olmaya devam etmiştir. Yerleşik hayata geçiş ile birlikte bireyler çadırlarda, daha sonraki yıllarda tek odalı evlerde kalabalık şekilde yaşamıştır. Bu dönemde mahremiyet ifade sine yüklenen anlam günümüzdeki halinden daha farklı olmuştur. Tıp alanında mahremiyet kavramının ilk örnekleri eski Mısır'da, Hipokrat andında görülmektedir. Günümüzde ise mahremiyet fiziksel, psikolojik, bilgi ve sosyal mahremiyet olarak yeniden tanımlan mıştır. Ayrıca mahremiyet hakkı çeşitli kanun ve yönetmeliklerle koruma altına alınmıştır. Teknolojinin hızla gelişmesi ile birlikte günlük yaşamda gizli tutulması gereken bilgiler ve belgeler bazen kişilerin kendi isteğiyle bazen kişilerin isteği dışında diğer kişilere sunulan içerikler haline dönüşmüştür. Bazen de teknolojik gelişmeler kişilerin özel/mahrem alanlarına girilmesine engel olmuştur. Günümüzde teknoloji hem mahremiyeti korumak için kullanılan hem de mahremiyeti ihlal eden/edilmesini kolaylaş tıran bir araca dönüşmüştür. Sağlık alanında ise hemşirelerin neredeyse tüm girişimleri hastaların fiziksel, psikolojik, sosyal ve bilgi mahremiyetinin en az bir tanesi ile ilişkilidir. Bu sebeple hemşirelerin uygulamalarında günümüz teknolojilerini dikkat e alarak hasta mahremiyetini koruyacak şekilde bakım vermesi yasal sorumluluktur. Bu derlemenin amacı mahremiyet kavramının, tarihteki yazılı kaynaklardan günümüze kadar olan değişimini ele almaktır.