Hasan Basri SAVAŞ
Genel Tıp Dergisi - 2026;36(2026):1-5
Amaç: Mardin Nusaybin'de, tarihi süreçte, çok nitelikli bir eğitim kurumu bulunmaktaydı. Nusaybin'deki bu kurum, felsefe, mantık, edebiyat, geometri, astronomi, tıp ve hukuk gibi çeşitli alanlarda eğitimler sunmuştur. Mardin Nusaybin ekolü, Dünya'nın ilk eğitim üniversitelerinden biri olarak kabul edilir. Ayrıca, dünyada ilk tıp eğitimlerinden birinin de Mardin Nusaybin'de verilmiş olabileceğine dair çeşitli kanıtlar bulunmaktadır. Bu çalışmada Mardin Artuklu Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin kurulması vesilesiyle, Mardin'in tıp tarihindeki yerinin monografik olarak araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Mardin'deki tıp eğitiminin tarihini ve mevcut durumunu araştırmak için en uygun yaklaşım olarak monografik yöntem seçildi. Mardin'deki tıp eğitimiyle ilgili literatürden nesnel, geçerli ve güvenilir kaynaklar dikkatlice seçildi ve analiz edildi. Makalede yer alan fotoğraflar makalenin yazarı tarafından 2023 yılında etik kurallara uygun olarak çekilmiştir. Bölgedeki tıp eğitimiyle ilgili hayatta kalan çalışmalar da yerinde yapılan gözlemler, ziyaretler ve incelemelerle araştırıldı. Bulgular: Mardin'de yer alan Maristan kompleksinde, tıp fakültesi niteliğinde bir hastane bulunmaktaydı. Bu hastane, bitkisel ilaçlar, şifalı sular ve diğer tedavi yöntemlerinin kullanıldığı bir merkez olarak öne çıkar. Bilinenin aksine, Anadolu'da ilk tıp eğitimlerinden birinin Mardin Maristan'ında verildiği düşünülmektedir. Sonuçlar: Mardin'de, 2023 yılında tıp eğitiminin başlaması Mardin için önemli bir dönüm noktası olmuştur. Tarihi süreçte bilinen en eski ilim merkezlerinden olan Mardin'de tıp eğitimi verilmeye başlanmasının özel bir anlamı olduğu aşikardır. Mardin ve çevresinin tarih boyunca ilmi faaliyetlerde önemli bir merkez olması gerçeği, Mardin'de kurulacak bir tıp tarihi müzesi ile taçlandırılabilir. Bu sayede tarihi bir mirasın sahiplenilmesi ve verilen tıp eğitiminin daha anlamlı hale getirilmesi mümkün olabilir.
