NAZRİN AGHAZADA, İLKER ŞENGÜL, AYHAN AŞKIN
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2025;28(1):48-53
Amaç: Düşük frekanslı repetetif transkraniyal manyetik stimülasyon [low frequency repetitive transcranial magnetic stimulation (LF-rTMS)] ve geleneksel rehabilitasyon ile birlikte tedavi edilen kronik inmeli hastalarda tedavi öncesi üst ekstremite motor bozukluk düzeyi ile motor kazanım arasındaki ilişkiyi araştırmak. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif çalışmada, 48 kronik inme hastası başlangıçtaki Fugl-Meyer Üst Ekstremite Motor Bozukluk Ölçeği [Fugl-Meyer Upper Extremity Motor Impairment Scale (FM-UL)] skorlarına göre ağır (n=16), ağır-orta (n=15) ve orta-hafif (n=17) olmak üzere 3 alt gruba ayrıldı. Ardından, gruplar motor kazanım (FM-UL’deki değişim) açısından karşılaştırıldı. Bulgular: Konvansiyonel rehabilitasyondan hemen önce 10 seans LF-rTMS tedavisi (istirahat motor eşiğinin %90’ında toplam 12.000 atım) uygulanması, üst ekstremite motor bozukluğunun ağırdan orta-hafife kadar tüm seviyelerinde istatistiksel olarak anlamlı motor kazanımla sonuçlandı [medyan motor kazanım (çeyrekler arası aralık) ağırdan orta-hafif motor bozukluk düzeyine doğru sırasıyla 0,0 (0,0 ila 1,0), p=0,014; 2,0 (1,0 ila 3,75), p=0,002 ve 2,0 (0,0 ila 4,50), p=0,006]. Gruplar arasında motor kazanım açısından istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p=0,027). Şiddetli-orta ve orta-hafif gruplardaki medyan motor kazanımlar şiddetli gruptakilerden istatistiksel anlamlı olarak daha fazlaydı (düzeltilmiş p değerleri <0,05). Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları, geleneksel rehabilitasyonun ardından uygulanan LF-rTMS’nin, üst ekstremite motor bozukluk düzeyinden bağımsız olarak kronik inme hastalarında üst ekstremite motor iyileşmesine katkıda bulunabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, LF-rTMS’nin tek başına klinik olarak anlamlı bir etkiye sahip olup olmadığı, inme hastalarını başlangıçtaki üst ekstremite motor bozukluk düzeylerine göre sınıflandıran sağlam randomize kontrollü çalışmalarla araştırılmalıdır.
