Serpil BORAN
Genel Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;8(1):159-180
Ölüme karşı çocukların gösterdikleri tepkiler; yaşlarına, bulundukları gelişim düzeylerine, geçmişlerinde ölüm konusunda bir tecrübeleri olup olmadığına ve ölmüş bireyle olan yakınlık ilişkilerine göre değişiklik gösterir. Bu düşünceden hareketle bu derlemedeki amaç, farklı yönlerden ölüm kavramını irdelemek, literatürdeki mevcut araştırmalar ışığında çocukların gelişim dönemlerinin özelliklerine göre ölüm kavramını algılama şekillerini gözden geçirmek ve sistematik bir şekilde ortaya koymaktır. Çalışmanın evrenini, Şubat 2024 - Temmuz 2024 tarih aralığında çocuklarda ölüm algısı ile ilgili TR Dizin Tarama, Dergi Park, Google Akademik, ResearchGate, PubMed, Cochrane, Web of Science ve Academia veri tabanlarının taranması ile elde edilen çalışmalar oluşturmuştur. Çalışmaların derleme veya araştırma makalesi olması, İngilizce veya Türkçe dilinde yazılmış olması, çocuklarda gelişim dönemlerine göre ölüm algısını incelemiş olması dahil etme kriterlerini oluşturmuştur. Bu araştırmada veri tabanlarının taranmasıyla 177 araştırmaya ulaşılmış ve analiz sonucunda dahil edilme kriterlerini karşılayan 40 çalışma sonuçlar açısından incelenmiştir. En fazla okula başlama dönemi olan 6-7 yaş grubundaki çocukların çalışmalara dahil edildiği ve değerlendirildikleri görülmüştür. Çocuklarda ölüm algısının toplumlardaki kültürel ve dinsel farklılıklardan önemli ölçüde etkilendiği görülmüştür. Çocuklarda ölüm algısının genellikle yaş, tecrübe, kültürler, inanç durumu ve buna benzer faktörlerin etkisinde kaldığı görülmüştür. Ölüm olayının anlatılma şekli ve ebeveynlerin göstermeleri gereken yaklaşımlar gibi hususlar çocuklara bu konuda katkı sağlayabilir. Bu şekilde, bir sevdiğini kaybeden çocuklar için travmatik olan bu süreçle başa çıkabilmek daha kolay olacaktır.
