ALİ DORUK, TÜMER TÜRKBAY, ZEKERİYA YELBOĞA, MÜZEYYEN ÇİYİLTEPE, ATİLLA İYİSOY, LEVENT SÜTÇİGİL, AYTEKİN ÖZŞAHİN
Psychiatry and Clinical Psychopharmacology - 2008;18(4):274-281
Amaç: Otonom sinir sistemi, konuşmanın motor düzenlenmesinde anahtar rol oynar. Öte yandan, emosyonlarla ilişkili otonom sinir sisteminin aktivasyonuna bağlı fizyolojik değişiklikler de konuşmanın düzenlenmesini etkiler. Bu nedenlerle, otonom sinir sistemi düzensizlikleri konuşmanın hızını, ritmini ve genel akıcılığını bozabilir veya konuşmadaki akıcılık sorunlarını artırabilir. Ancak, gelişimsel kekemeliği olan bireylerde otonomik tepkileri araştıran çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışmada sürekli gelişimsel kekemeliği olan genç yetişkinlerde otonomik sinir sistemi düzensizliği varlığının araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya gelişimsel kekemeliği olan 26 hasta ve yaş açısından benzer, normal konuşması olan 17 sağlıklı kontrol alındı. Olguların tümü erkek ve 19-25 yaşları arasındaydı. Kekeme olgular bir dil-konuşma terapisi uzmanı tarafından Kekemelik Şiddet Ölçeği ile derecelendirildi. Olguların tümüne Beck Depresyon ve Anksiyete Envanterleri uygulandı. Otonom sinir sistemi 24-saatlik Holter monitörizasyonu ile kalp atım değişkenliği ölçülerek değerlendirildi. Zaman düzleminde yapılan kalp atım değişkenliği analizlerinde; aralarında 50 msn‘den fazla fark bulunan ardışık RR interval çiftinin yüzdesi (pNN50 %), komşu RR intervalleri arasındaki farkın karelerinin ortalamasının karekökü (RMSSD; msn) ve bütün NN (normal-normal) aralıklarının ortalamalarının standart sapması (SDNN; msn) değerlendirildi. Düşük frekans bölgelerinin gücünü (LF; 0.04-0.15 Hz), yüksek frekans bölgelerinin gücünü (HF; 0.15-0.40 Hz), LF/ HF oranını, normalleştirilmiş birimlerdeki LF ve HF güçleri ile bütün NN aralıklarının varyansını (total güç; msn2) değerlendirmek için frekans düzlemi analizleri uygulandı. Bulgular: Kekeme olgularda, kekemelik başlangıcı ortalama 7.9±3.7 yaşlarıydı (aralık: 3 - 17 yaş) ve ortalama kekemelik süresi 13.0±4.2 yıldı (aralık: 2 - 20 yıl). Kekemelerin depresyon ve anksiyete puanları akıcı konuşması olanlardan daha yüksekti. Kontrol grubuna göre, kekemelerde RMSDD yüksek, LF, LF/HF ve normalize LF değerleri düşük bulundu. Öznel anksiyete ve toplam anksiyete puanları ile LF ve total power arasında negatif ilişki saptandı Tartışma: Düşük LF, normalize LF ve LF/HF kekeme hastalardaki sempatovagal düzensizliği göstermektedir. Kekemelerdeki yüksek RMSDD, bu dengesizliğin parasempatik sistem baskınlığına doğru eğilim gösterdiğine işaret etmektedir. Sonuçlar otonomik sinir sistemi düzensizliğinin kişileri konuşma akıcılığında bozulmaya duyarlı kıldığını düşündürtmektedir. Bu sonuçlar teyit edilirse, gelişimsel kekemeliğin patofizyolojisinin anlaşılmasına katkıda bulunacaktır.
