Zeynal YASACI, İpek YELDAN
Anatolian Journal of Health Research - 2026;7(2):82-88
Amaç: Gelişimsel tanıların bildirilmesi sırasında kurulan iletişim, ebeveynlerin duygusal tepkilerini, tanıyı anlamalarını ve bakıma katılımlarını etkileyebilir. Bu çalışma, ebeveynlerin tanı bildirimiyle ilgili deneyim ve tercihlerini ve tanıyı ilk açıklayan kişinin iletişim davranışlarına ilişkin değerlendirmelerini incelemeyi amaçlamıştır. Yöntem: Bu tanımlayıcı kesitsel web tabanlı anket çalışması, Temmuz-Kasım 2020 tarihleri arasında gelişimsel yetersizlik tanısı almış çocukların 95 ebeveyniyle yürütülmüştür. Demografik özellikler, tanı bildirimi deneyimleri ve tercihleri ile algılanan iletişim davranışları yarı yapılandırılmış bir anketle değerlendirilmiştir. Bulgular tanımlayıcı istatistiklerle özetlenmiştir. Bulgular: En sık görülen tanılar Down sendromu (%22.1), serebral palsi (%17.9) ve zihinsel yetersizlik/gelişimsel gecikme (%16.9) idi. Ebeveynlerin %73.7'si tanının bir hekim tarafından bildirildiğini, %93.7'si ise hekim tarafından bildirilmesini tercih ettiğini belirtmiştir. Ebeveynlerin %52.6'sı tanıyı kalabalık veya paylaşımlı bir odada alırken, %93.7'si özel bir oda tercih etmiştir. Ayrıca %31.6'sı çocuklarının tıbbi durumu ve tedavisi hakkında yetersiz bilgi aldığını, %35.8'i ise tanıyı ilk açıklayan kişinin duygusal sıkıntılarını yeterince fark etmediğini bildirmiştir. Sonuçlar: Bildirilen deneyim ve belirtilen tercihlere ait grup düzeyindeki dağılımlar, tanı bildiriminin çeşitli yönlerinde betimsel farklılıklar göstermiştir. Bulgular özellikle mahremiyet, bilgi sunumu ve duygusal duyarlılık açısından geliştirilmesi gereken alanlara işaret etmektedir. Bireysel düzeyde uyum analiz edilmediğinden, sonuçlar ebeveynlerin kendi deneyimleri ile tercihleri arasında bireysel uyumsuzluk bulunduğu şeklinde yorumlanmamalıdır. Mahremiyet, empati, bilginin açıklığı ve tanı sonrası yönlendirmenin geliştirilmesi ebeveyn memnuniyetini ve bakıma katılımı destekleyebilir.
