Umut Gök, Yusuf Soylu, Erşan Arslan, Bülent Kilit
Spor Hekimliği Dergisi - 2025;60(4):143-150
Amaç: Bu çalışmanın amacı, karbonhidrat (Karb), kafein (Kaf) ve bunların kombinasyonlarıyla (Kaf+Karb ve Karb+Kaf) ağız çalkalama uygulamasının 4'e4 dar alan oyunları (DAO) sırasında zihinsel çaba, teknik aktivite ve kinematik değişkenler üzerindeki etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada tek kör, randomize, tekrarlı ölçüm tasarımı kullanılmıştır. Çalışmaya 16 genç amatör futbolcu (yaş: 16.56 +/- 0.51 yıl)katılmıştır. Katılımcılar Yo-Yo Aralıklı Toparlanma Testi Seviye 1 sonuçlarına göre gruplara ayrılmıştır. Daha sonra, setler arasında iki dakika dinlenme iledört dakikalık dört setten oluşan DAO formatına katılmışlardır. Çalışmada katılımcılara, oyundan önce 25 ml'lik dört farklı solüsyonla 10 saniye boyuncaçalkalamaları istenmiştir. Çözeltiler Karb (%6,4 oranında maltodekstrin, 1,6 g'a eşit), Kaf (%1,2 oranında kafein, 300 mg'a eşit), Karb+Kafkombinasyonu (6.4% ve 1.2%, sırasıyla) ve kaf+karb kombinasyonlarını (1.2% ve 6.4% sırasıyla) içermiştir. Bu çalışmada oyunlar sırasında, zihinselçaba skalası, teknik aktivite ve yürüme (0.0-7.1 km-h-), hafi f koşu (7.2-14.3 km-h-¹) ve koşu (14.4-19.7 km-h-¹) ve yüksek hızlı koşu (>19.8 km-h-¹)hızlarında kinematik profi ller ölçülmüştür. Bulgular: Bulgular, Karb+Kaf'ın koşu ve hafi f koşu hızlarında kinematik performansı önemli ölçüde artırdığını ( p < 0.05 ), Kaf+Karb'ın ise yürüme için enyüksek etkinliğe sahip olduğunu göstermiştir ( p < 0.05 ). Yüksek hızlı koşudaki kinematik profi lde veya teknik performansta (toplam pas, şut ve topçalma) hiçbir müdahale arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür ( p > 0.05 ). Zihinsel çabada oyunlar arasında istatistiksel olarakanlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir ( p > 0.05 ). Sonuçlar: Sonuç olarak, Karb+Kaf kombinasyonu hafi f koşu ve koşu dahil kinematik performansı önemli ölçüde geliştirirken, Kaf+Karb sıralamasıyürüme performansı için daha faydalı olmuştur. Bununla birlikte, her iki müdahale de yüksek hızlı koşu, teknik performans veya algılanan eforseviyelerini önemli ölçüde etkilememiştir.
