GENÇ YETİŞKİNLERDE BİLİŞSEL ÇİFT GÖREVLİ VE ÇİFT GÖREVSİZ FARKLI FONKSİYONEL TESTLERİN YAŞA VE CİNSİYETE ÖZGÜ REFERANS DEĞERLERİNİN BELİRLENMESİ: GÖZLEMSEL BİR ÇALIŞMA

Yıldız ANALAY AKBABA, Çiğdem EMİRZA CİLBİR, Tuğçe POYRAZ İŞLEYEN, Halenur EVRENDİLEK, Nazlı GÜNGÖR EROĞLU, Ayşe Asena YEKDANEH, Alper AYAS, Elçin AKYÜREK, Büşra AKSAN SADIKOĞLU, Feray GÜNGÖR

Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi - 2025;36(3):339-347

İstanbul University-Cerrahpaşa, Faculty of Health Science, Department of Physiotherapy and Rehabilitation, İstanbul, Türkiye

 

Amaç: Genç yetişkinlerde bilişsel çift görevle ve çift görev olmadan gerçekleştirilen beş fonksiyonel test için yaşa ve cinsiyete özgü referans değerlerini belirlemektir. Yöntem: Bu kesitsel gözlemsel çalışmada, toplam 107 katılımcı cinsiyet ve yaşa göre dört alt gruba ayrıldı: 18-25 yaş kadınlar (G1), 26-35 yaş kadınlar (G2), 18-25 yaş erkekler (G3) ve 26-35 yaş erkekler (G4). Katılımcılara zamanlı kalk ve yürü testi (TUG), 4 metre yürüme testi, 10 metre yürüme testi (10MWT), zamanlı 25 adım yürüme testi ve 1 dakika otur-kalk testi (1MSTS) çift görevle ve çift görev olmadan gerçekleştirildi. Her testin ortalama değeri kaydedildi. Bulgular: Bazı fonksiyonel testlerde anlamlı farklılıklar gözlendi. TUG süresi G1'de G2'ye göre daha uzundu (p=0,019), 10MWT çift görev performansı G1 ile G3 arasında farklılık gösterdi (p=0,041) ve 1MSTS ile 1MSTSçift görev skorları G3'te G4'e göre daha yüksekti (sırasıyla p=0,044 ve p=0,035). Tüm çift görev koşulları, tek görev koşullarına kıyasla performansın azalmasına yol açtı (p<0,001). Sonuç: Sağlıklı bireylerde performans testlerine eklenen çift görev süre, hız ve tekrar sayısını değiştirmekte olup, bu etkiler yaş ve cinsiyete göre farklılık gösterebilir. Bu referans değerler, bu popülasyonda çift görev performansının klinik değerlendirmelerinde yol gösterici olabilir.