Hacer ALATAŞ, Nurgül ARSLAN, Seyhan ÇITLIK SARITAŞ, Edanur MIRAN
Türkiye Diyabet ve Obezite Dergisi - 2026;10(2):164-175
Amaç: Bu çalışmanın amacı, genç yetişkinlerde yeme tutumları ve yeme davranışlarının tahmini tip 2 diyabet riski ile ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Bu kesitsel çalışmaya, 18-25 yaş arası 814 üniversite öğrencisi (300 erkek, 514 kadın) dahil edilmiştir. Veriler anonim bir çevrim içi anket aracılığıyla toplanmıştır. Yeme tutumları Yeme Tutum Testi-26 (EAT-26), yeme davranışları ise Üç Faktörlü Yeme Anketi (TFEQ) alt ölçekleri ile değerlendirilmiştir. Tahmini tip 2 diyabet riski Finlandiya Diyabet Risk Skoru (FINDRISC) kullanılarak belirlenmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiler korelasyon analizi ile incelenmiştir. FINDRISC skoru için hiyerarşik doğrusal regresyon analizi, artmış tahmini tip 2 diyabet riski için ise lojistik regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 20.92 +/- 1.76 yıl olarak bulunmuştur. Kadınların EAT-26 toplam puanı erkeklerden daha yüksek bulunmuştur (14.25 +/- 9.42'ye karşı 10.42 +/- 8.12, p < 0.001) ve EAT-26 skoru >=20 olanların oranı kadınlarda daha fazladır (%22.18'e karşı %12.67, p < 0.001). FINDRISC toplam skoru EAT-26 toplam puanı (r = 0.18, p < 0.001), kontrolsüz yeme (r = 0.24, p < 0.001), duygusal yeme (r = 0.19, p < 0.001) ve BKİ (r = 0.62, p < 0.001) ile pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Hiyerarşik doğrusal regresyon analizinde EAT-26 toplam puanı ve kontrolsüz yeme FINDRISC toplam skoru ile ilişkili bulunmuştur. Lojistik regresyon analizinde EAT-26 toplam puanı, kontrolsüz yeme ve duygusal yeme artmış tahmini tip 2 diyabet riski ile ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Problemli yeme tutumları ile kontrolsüz ve duygusal yeme davranışları, genç yetişkinlerde daha yüksek tahmini tip 2 diyabet riski ile ilişkili bulunmuştur. Bu bulgular, genç yetişkinlerde yeme davranışlarının erken dönemde değerlendirilmesinin tip 2 diyabet riskine yönelik önleyici stratejiler açısından yararlı olabileceğini düşündürmektedir.
