GENÇLERİN SOSYAL İYİLİĞİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ: SİSTEMATİK BİR İNCELEME

Gizem KARASOY, Hakan BAYDUR

Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;15(2):274-292

Manisa Celal Bayar University, Institute of Health Sciences, Department of Social Work, Manisa, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışmanın amacı, gençlerin sosyal iyilik durumunu etkileyen faktörleri sistematik olarak incelemektir. Gereç ve Yöntem: PRISMA yönergesine göre gerçekleştirilen bu sistematik derleme çalışmasında 2000 ile 2022 yılları arasında Scopus, Web of Science ve PubMed veri tabanlarında yayınlanan İngilizce makaleler taranmıştır. Toplamda 8.545 yayına ulaşılmış ve dahil edilme uyan 27 çalışma incelemeye alınmıştır. Araştırmalar kalite incelemesi için JBI kontrol listeleri kullanılmıştır. Bulgular: İncelemede gençlerin sosyal iyilik durumunu etkileyen en önemli faktörler arasında gönüllülük faaliyetlerine katılım, toplu yapılan spor gibi etkinlikler ve bir gruba ait olma yer almaktadır. Ayrıca bireyin sosyal ağlarının güçlü olması ve merkezi konumda olma da sosyal iyiliği arttıran faktörlerdendir. Gençlerin sosyal iyiliğini olumsuz yönde etkilen faktörler arasında madde kullanımı veya kullanan bireyler ile yakın olma, akademik stres ve COVID-19 gibi önemli yaşam olayları yer almaktadır. Gençlerin kişilik özellikleri yanı sıra umut ve maneviyat gibi faktörlerin de sosyal iyilik ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca kültürel bağlama bağlı bir şekilde sosyodemografik özelliklerin etkili olduğu görülmüştür. Sonuç: Gençlerin sosyal iyiliği onların sağlığının en önemli bileşenlerindendir. Onların sosyal iyiliğini geliştirmek için proaktif bir yaklaşımla psikolojik dayanıklığını artıracak müdahale program ve politikaları uygulamaya konulmalıdır.