Fatma Şule BİLGİÇ, Aysu Yıldız KARAAHMET
Journal of Biotechnology and Strategic Health Research - 2026;10(2):132-141
Amaç Tüp ligasyonu, çocuk doğurma dönemini tamamlamış kadınlar için kalıcı bir kontraseptif seçenek olarak kabul edilmektedir. Birçok cerrahi teknik mevcut olsa da, işlem en yaygın olarak döllenmeyi önlemek için fallop tüplerinin tıkanmasını veya kesilmesini içerir. Tüp ligasyonunun klinik kullanımına rağmen, Türkiye'nin sosyokültürel ve dini bağlamında kadınların bu kalıcı kontraseptif yöntemi nasıl deneyimledikleri ve yorumladıklarıyla ilgili nitel kanıtlar sınırlıdır. Bu çalışma, tüp ligasyonunu tercih ettikleri aile planlaması yöntemi olarak seçen kadınların deneyimlerini, algılarını ve görüşlerini araştırmayı amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem Nitel tanımlayıcı bir tasarım kullanılmış ve veriler nitel içerik analizi yoluyla analiz edilmiştir. Çalışmaya, kontraseptif amaçlarla tüp ligasyonu yaptırmış 11 kadın dahil edilmiştir. Veriler, Ocak ve Şubat 2023 tarihleri arasında bireysel, derinlemesine, yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Görüşme kayıtları, tekrarlayan kalıpları ve temaları belirlemek için analiz edilmiştir. Bulgular Bulgular, Türkiye'de yaşayan ve tüp ligasyonunu seçmiş 11 kadınla yapılan görüşmelerden elde edilmiştir. Analizden üç ana tema ortaya çıktı: "İstenen Aile Büyüklüğüne Ulaştıktan Sonra Tüp Ligasyonunu Seçmek", "Cinsel ve Üreme Hayatında Güven Kazanmak" ve "Sosyal ve Dini Beklentilerle Başa Çıkmak". Katılımcılar öncelikle istedikleri aile büyüklüğüne ulaştıkları ve bu yöntemi güvenilir ve kalıcı bir doğum kontrol yöntemi olarak gördükleri için tüp ligasyonunu seçtiler. Çoğu kadın işlemden sonra kendilerini güvende ve memnun hissettiklerini ve üreme hayatlarıyla ilgili daha fazla iç huzuru yaşadıklarını belirtti. Bununla birlikte, birçok katılımcı çevrelerindeki insanlardan olumsuz tepkiler aldıklarını ve kararları ile yaygın dini veya kültürel inançlar arasında çatışmalar yaşadıklarını da bildirdi. Sonuç Bulgular, kadınların öncelikle istedikleri aile büyüklüğüne ulaştıktan sonra ve bunu güvenilir ve kalıcı bir doğum kontrol yöntemi olarak algıladıkları için tüp ligasyonunu seçtiklerini göstermektedir. Katılımcıların çoğu işlemden sonra memnuniyet ve daha fazla üreme güveni ifade etse de, bazıları dini veya kültürel inançlarla ilgili olumsuz sosyal tepkiler ve çatışmalar yaşadı. Bu bulgular, kadınların deneyimlerini etkileyen sosyokültürel ve dini faktörleri dikkate alırken, bilinçli üreme kararı vermeyi destekleyen, kişi merkezli aile planlaması danışmanlığının önemini vurgulamaktadır.
