CİHAN KILIÇ, A EMEL ÖNAL, ASLI TUFAN, MEHMET AKİF KARAN, GÜLİSTAN BAHAT ÖZTÜRK
European Journal of Geriatrics and Gerontology - 2014;6(2):79-89
Giriş: Yaşlılıkta beslenme; fi zyolojik değişiklikler, akut-kronik hastalıklar, ağız ve diş sağlığı problemleri, çok sayıda ilaç kullanımı, ekonomik faktörler, gıda teminindeki zorluklar, tek başına yemek hazırlayamama ve yiyememe gibi nedenlerle olumsuz etkilenmektedir. Yaşlıların bakımında ve takibinde temel hedef, fonksiyonelliğin korunmasıdır. Bu amaçla yaşlı fonksiyonelliğini etkileyecek etmenler yönünden fi ziksel, fonksiyonel, çevresel, sosyal ve psikolojik değerlendirmeleri kapsayan kapsamlı geriatrik değerlendirme yapılır. Özellikle 75 yaş üstündeki yaşlıların beslenme durumunun demografi k özellikler, yürüme hızı, kas gücü, fi ziksel aktivite, kognitif durum, depresyon, kronik hastalık sayısı, polifarmasi gibi durumlarla ilişkisi olabilir. Bu çalışmadaki amaç toplumda yaşayan 75 yaş üstü bireylerin nütrisyonel durumlarıyla ilişkili faktörlerin saptanmasıdır. Materyal ve Metod: Bu çalışma bir üniversite hastanesinin iç hastalıkları anabilim dalına bağlı geriatri bilim dalı polikliniğine başvuran 75 yaş üstü gönüllü yaşlılarla 03 Ocak 2013 ile 31 Aralık 2013 tarihleri arasında tanımlayıcı tip bir çalışma olarak yürütüldü. Katılımcılara fi ziksel ve sosyo-demografi k özellikleri yanında Katz günlük yaşam aktiviteleri formu, Lawton-Brody enstrümental günlük yaşam aktiviteleri formu, basitleştirilmiş iştah anketi, mini nütrisyonel değerlendirme kısa form, geriatrik depresyon ölçeği kısa form, mini-cog, zamanlı kalk yürü testi, el kavrama gücü testi, biyoelektrik impedans analizi ile vücut kas kütlesi ölçümü yapıldı. Bulgular: Çalışmaya toplam 203 yaşlı alındı. Yaşlıların %33 (67)’ü erkek, %67 (136)’si kadındı. Grubun yaş ortalaması 80.9 idi. Yaşlıların %5.4’ünde malnütrisyon, %22.7’sinde malnütrisyon riski vardı. Beslenme durumunun bozukluğu ile kadın cinsiyeti ve ileri yaş arasında pozitif yönde korelasyon vardı. Beslenme ve iştah durumu ile fonksiyonel kapasite özelölçümleri ve kognitif durum arasında pozitif yönde korelasyon, depresyon testi puanları ile negatif yönde korelasyon vardı. Sonuç: Yetmiş beş yaşından sonra beslenme ve iştah durumundaki azalma, fi ziksel ve fonksiyonel kapasitede, kognitif durumda azalma ve depresif duygudurum ile ilişkilidir.
