TUĞBA SOLMAZ, MEHMET KORKMAZ
Geriatrik Bilimler Dergisi - 2025;8(2):159-173
Amaç: Bu çalışmada, geriatrik bireylerin tamamlayıcı tedavileri kullanmaya yönelik bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi ve etki eden faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma tanımlayıcı ve kesitsel araştırma ilkelerine uygun olarak Temmuz 2024 ile Ekim 2024 tarihleri arasında Türkiye’nin kuzeyindeki bir şehirde 422 geriatrik bireyle yürütülmüştür. Araştırmanın verileri tanımlayıcı özelliklere ilişkin “anket formu” ve “Tamamlayıcı Tedavileri Kullanmaya Yönelik Tutum Ölçeği (TTTÖ)” kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Cronbach’s Alpha iç tutarlılık katsayısı, bağımsız gruplarda t-testi, ANOVA testi, ki-kare testi ve multiple-regression analizi kullanılmıştır. Bulgular: Geriatrik bireylerin yaş ortalaması 70,18±5,83’dür. Katılımcıların %54,7’si kadın, %44,1’i ilköğretim düzeyinde eğitime sahip ve %87,2’si evlidir. Yaşlı bireylerin yarıdan fazlası kronik hastalığa sahip (%54) ve sürekli ilaç kullanmaktadır (%54,3). Kronik hastalığı olan yaşlıların %14’ü diyabet hastalığına sahiptir. Geriatrik bireylerin tamamlayıcı tedavileri kullanmaya yönelik tutum ölçeği toplam puan ortalaması 10,81±7,68’dir. Yaşlıların tamamlayıcı tedavileri kullanmaya yönelik tutumları orta düzeydedir. Yaşlıların %63,7’si tamamlayıcı tedavi yöntemleri hakkında bilgi almış, bilgi alan yaşlıların %33,9’unun bilgi kaynağı arkadaş, komşu veya aile üyesidir. Geriatrik bireylerin %33,2’si tamamlayıcı tedaviler hakkında eğitim almak istemektedir. Katılımcıların %63,3’ü daha önce tamamlayıcı tedavi yöntemlerini kullanmıştır. Tamamlayıcı tedavi yöntemlerinden herhangi birini daha önce kullanan yaşlıların %22,3’ü hacamat (kupa uygulaması) yöntemini kullanmıştır. Tamamlayıcı tedavi yöntemlerinden herhangi birini daha önce kullanan yaşlıların %20,8’inin kullanma nedeni yaşam kalitesini artırmaktır. Sonuç: Geriatrik bireylerin tamamlayıcı tedavi yöntemleri hakkında bilgi edindikleri kaynak, daha önce tamamlayıcı tedavi ile ilgili eğitim alma, daha önce tamamlayıcı tedavi yöntemlerini kullanma, tamamlayıcı tedavi yöntemlerinin etkili olduğuna inanma ve bu yöntemleri tavsiye etme geriatrik bireylerin tutumlarını etkileyen önemli faktörlerdir. Sağlık profesyonelleri başta olmak üzere, kamu spotları ve halk sağlığı projeleri, geriatrik bireylerin tamamlayıcı tedavileri kullanmaya yönelik farkındalıklarını artırmaktadır.
