Rıfat BOZKUŞ, Berivan GANİDAĞLI, Şeyma SARIŞEN, Ebru GÖK OĞUZ
Hitit Medical Journal - 2026;8(2):338-348
Amaç: Kırılganlık, olumsuz klinik sonuçlarla ilişkili önemli bir geriatrik sendromdur. Kronik böbrek hastalığında, hemodiyaliz tedavisi sağkalımı uzatır; ancak böbrek yetmezliğine bağlı komplikasyonların gelişimini tamamen engelleyemez. Bu çalışma, idame hemodiyaliz alan geriatrik hastalarda kırılganlık prevalansını belirlemeyi ve kırılganlıkla ilişkili risk faktörlerini saptamayı amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli, kesitsel, gözlemsel çalışmaya, 15 Nisan 2024 ile 15 Nisan 2025 tarihleri arasında takip edilen toplam 419 geriatrik birey dahil edildi. Katılımcıların 136'sı idame hemodiyaliz tedavisi gören kronik böbrek hastalığı hastasıydı ve 283'ü kronik böbrek hastalığı öyküsü olmayan kontrol grubunu oluşturuyordu. Kırılganlık, Edmonton Kırılganlık Ölçeği kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Kırılganlık prevalansı idame hemodiyaliz grubunda kontrol grubuna göre daha yüksekti (%58,1'e karşı %39,2; p=0,001). İdame hemodiyaliz hastaları arasında kırılgan bireyler, kırılgan olmayanlara kıyasla daha yaşlıydı ve komorbidite yükü daha fazlaydı; ayrıca kronik böbrek hastalığı ve hemodiyaliz süreleri daha uzundu, malnütrisyon riski daha yüksekti ve polifarmasi daha sık görülmekteydi (tüm karşılaştırmalar için p<0,001). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde ise kronik böbrek hastalığı süresi, hemodiyaliz süresi ve malnütrisyon varlığı kırılganlık için bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Sonuç: Kırılganlık, idame hemodiyaliz alan geriatrik hastalarda sık görülmektedir. Bu hasta grubunda yaş, malnütrisyon varlığı ile kronik böbrek hastalığı ve hemodiyaliz süresi kırılganlık için bağımsız risk faktörleridir. Bulgularımız, bu hastalarda rutin klinik değerlendirmeye kırılganlık taramasının eklenmesi gerektiğini ve değiştirilebilir risk faktörlerine yönelik müdahalelerin önemli olduğunu göstermektedir.
