Nurdan YILMAZ, Osman DEMİR
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2026;29(2):157-164
Amaç: Spinal kord yaralanması (SKY), motor, duyu ve otonom fonksiyonlarda ciddi bozulmalara yol açarak fiziksel ve sosyal iyilik halini belirgin şekilde etkiler. Yaşlı bireyler; düşmeler, osteoporoz, dejeneratif hastalıklar ve azalmış nörolojik rezerv gibi yaşa bağlı faktörler nedeniyle özellikle risk altındadır. Bu çalışmada, üçüncü basamak bir merkezde tedavi edilen geriatrik SKY hastalarında etiyoloji, tedavi ve komplikasyonların değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntemler: Ağustos 2020-Temmuz 2024 tarihleri arasında SKY tanısı alan >=65 yaşındaki 45 hasta retrospektif olarak incelendi. Hastalar etiyoloji (travmatik/travmatik olmayan), yaralanma seviyesi, tedavi yaklaşımı ve komplikasyonlara göre sınıflandırıldı. Nörolojik değerlendirme American Spinal Injury Association (ASIA) Bozulma Ölçeği ile yapıldı. İstatistiksel analizde Fisher-Freeman-Halton ve Pearson ki-kare testleri kullanıldı; anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 72.75+/-5.32 yıl olup, %42.2'sinde servikal yaralanma mevcuttu. Travmatik olmayan SKY (%62.2), travmatik SKY'ye (%37.7) göre daha sık görüldü ve en sık neden dejeneratif omurga patolojileriydi (%31.1). Olguların %88.9'una cerrahi tedavi uygulandı. En sık komplikasyonlar spastisite (%57.8), üriner/fekal inkontinans (%42.2) ve bası yaraları (%15) idi. Yaş, cinsiyet, yaralanma seviyesi, tedavi yöntemi ve komplikasyon oranları açısından anlamlı fark saptanmadı. Ancak ASIA sınıflaması ile yaralanma seviyesi arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0.05). Sonuç: Geriatrik SKY'de travmatik olmayan nedenler ön plandadır ve erken tanı ile önleyici tedbirler önemlidir. Yüksek cerrahi oranları, tedavi yaklaşımlarındaki değişimi göstermektedir. Bu hasta grubunda yönetim stratejilerini geliştirmek için daha geniş, çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.
