GESTASYONEL DİYABETİ TAHMİN ETMEDE TRİGLİSERİT-GLİKOZ (TYG) İNDEXİ VE TRİGLİSERİT /HDL -KOLESTEROL (TG/HDL-C) ORANININ ROLÜ

Serhat ISTANBULLUOGLU, Murat ALAN

Chronicles of Precision Medical Researchers - 2026;7(1):23-30

Tepecik Training and Research Hospital, İzmir

 

Amaç : Trigliserit-glukoz (TyG) indeksi ile trigliserit/HDL-kolesterol oranının (TG/HDL-c) gestasyonel diyabet mellitus (GDM) öngörüsündeki performansını değerlendirmek. Gereç ve Yöntem : Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 2023-2025 yılları arasında retrospektif vaka-kontrol çalışması yürütüldü. 18-45 yaş arası tekil gebelikler çalışmaya dahil edildi; gebelik öncesi diyabeti veya majör sistemik/metabolik hastalığı olanlar dışlandı. GDM tanısı, Uluslararası Diyabet ve Gebelik Çalışma Grupları Derneği (IADPSG) kriterlerine göre 24-28. gebelik haftalarında uygulanan 75 g oral glukoz tolerans testi (OGTT) ile konuldu. TyG indeksi ve TG/HDL-c, açlık kan örneklerinden hesaplandı. Alıcı işletim karakteristiği (ROC) analizi ile %95 güven aralıkları (GA) ile eğri altında kalan alan (AUC) değerleri hesaplandı ve Youden indeksi kullanılarak en uygun eşik değerler belirlendi. Çok değişkenli lojistik regresyon analizleri yaş, parite ve örnekleme anındaki gebelik haftasına göre düzeltildi. Bulgular : Toplam 199 kadın analiz edildi (100 GDM, 99 kontrol). TyG (4,02+/-0,21 vs 3,84+/-0,18) ve TG/HDL-c (3,92+/-2,12 vs 2,80+/-1,29) GDM grubunda anlamlı olarak daha yüksekti (her ikisi için p<0,001). TyG en yüksek ayırt ediciliği gösterdi (AUC 0,73; %95 GA 0,66-0,80) ve en uygun eşik değer 3,937 idi (duyarlılık/özgüllük: 0,67/0,67). TG/HDL-c ve trigliserit de orta düzey performans gösterdi (AUC sırasıyla 0,71 ve 0,70). Düzeltme sonrası hem TyG (0,1 birim artış başına OR 2,05; %95 GA 1,45-2,90) hem de TG/HDL-c (1 birim artış başına OR 1,52; %95 GA 1,24-1,87) GDM ile bağımsız olarak ilişkili kalmıştır. Sonuç : Rutin açlık laboratuvar testlerinden elde edilen TyG indeksi ve TG/HDL-c oranı, GDM için orta düzey ayırt edicilik sağlar ve OGTT'ye yardımcı olarak risk sınıflamasını destekleyebilir. Prospektif dış doğrulama çalışmaları gereklidir.