Kardelen KANDEMİR, M. Emel ALPHAN
Fenerbahçe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;6(1):41-53
Gebe kadınlarda 24 -28.haftada Oral Glikoz Tolerans Testi (OGTT) ile tanı alınan ve gebelik öncesi diyabeti olmayan yalnızca gebelik döneminde görülen glikoz intoleransına gestasyonel diabetes mellitus (GDM) denir. Tedavi edilmeyen GDM sonucu doğum komplikasyonları, gebelik haftasına göre büyük bebekler, anne ve bebekte Tip 2 Diyabet (T2DM) gibi hem kısa hem de uzun vadeli komplikasyonlar gözlenebilmektedir. Tedavinin temelinde yaşam tarzı değişiklikleri (fiziksel aktivite ve beslenme tarzının düzenlenmesi) yer almaktadır. GDM 'lilerin uyguladıkları beslenme modeli ile fetüsün büyümesi desteklenir, açlık ve postprandiyal glikoz (PPG) hedef sınırlarında tutulur, gebelik öncesi vücut ağırlığına göre uygun vücut ağırlığı artışı sağlanır ve fetüs ve anne için yeterli makro ve mikro besin öğeleri sağlanması hedeflenir. Serum glikoz dalgalanmaları ve hiperglisemi ataklarının tedavisi tıbbi beslenme tedavisi (MNT) ve egzersiz ile sağlanır. GDM'liler için beslenme modelleri arasında henüz net bir öneri bulunmamaktadır. Çalışmalarda bitki bazlı beslenme modelleri, Akdeniz Diyeti (MedDiet) ve Hipertansiyonu Önleyici Diyet (DASH), Düşük Glisemik İndeks (LGI), Düşük Glisemik Yük (LGL) diyetleri ve düşük karbonhidratlı diyetler araştırılmıştır. Bu çeşitli beslenme modellerinin GDM üzerindeki etkileri araştırılmaktadır fakat kesin etkileri henüz kesinleşmemiştir. Farklı ulusal kuruluşlar makro besin öğeleri için farklı önerilerde bulunmaktadır. MedDiet, LGI diyet ve DASH beslenme modelleri en çok ön plana çıkan beslenme modellerindendir. Bu derlemede, GDM'li gebelere uygulanan farklı beslenme modellerinin GDM'liler üzerindeki etkileri incelenmiştir.
