Tuğba GÜLER SÖNMEZ
Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi - 2026;83(1):79-90
İklim krizi, biyolojik çeşitlilik kaybı, çevresel bozulma ve zoonotik hastalıklar gibi giderek artan küresel tehditler, insan sağlığını yalnızca klinik sınırların ötesinde; çevresel, hayvansal ve ekosistem temelli boyutları da içerecek şekilde kapsamlı bir biçimde değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu iç içe geçmiş tehditler tıbbi, ekolojik ve toplumsal alanlar arasındaki boşlukları kapatan bütünleşik sağlık stratejilerine duyulan ihtiyacın altını çizmektedir. Bu bağlamda Tek Sağlık, Ekosağlık ve Gezegensel Sağlık yaklaşımları; sağlık sistemlerinin sürdürülebilirliğini ve dayanıklılığını artıran çok disiplinli, bütüncül bir yaklaşımın temel bileşenleri olarak öne çıkmaktadır. Bu paradigmalara olan ilgi, insan sağlığının gezegenin durumu ile ayrılmaz bir bütün olduğu yönündeki farkındalığın artmasıyla açıklanmaktadır. Birinci basamak sağlık hizmetlerinin ön saf sağlayıcıları olan aile hekimleri, bu dönüşümde hem bireysel hem de toplumsal düzeyde merkezi bir rol üstlenmektedir. Kişisel ve toplumsal sağlık kesişiminde konumlanan aile hekimleri, bütüncül sağlık paradigmalarını klinik ve koruyucu uygulamalara dönüştürme konusunda benzersiz bir yetkinliğe sahiptir.
