Uğur Akça, Berna Özdem, İbrahim Tekedereli
Arşiv Kaynak Tarama Dergisi - 2025;34(4):305-314
Gliomalar, merkezi sinir sisteminin en yaygın ve karmaşık tümörleri arasında yer almakta olup, tanı ve tedavi süreçlerinde önemli zorluklar sunmaktadır. Konvansiyonel görüntüleme yöntemleri, glioma biyolojisinin heterojen yapısını tam olarak yansıtmakta yetersiz kalabilmektedir. Manyetik rezonans görüntüleme (MRI) ve bilgisayarlı tomografi (CT) gibi anatomik görüntüleme teknikleri, tümör yerleşimini ve büyüklüğünü belirlemede kritik rol oynarken, fonksiyonel ve metabolik süreçleri anlamada sınırlamalar içermektedir. Pozitron emisyon tomografisi (PET), özellikle amino asit bazlı izleyicilerle glioma biyolojisinin daha hassas bir şekilde değerlendirilmesini sağlayarak, tanı doğruluğunu artırmaktadır. Geleneksel FDG-PET'in normal beyin dokusundaki yüksek glukoz metabolizması nedeniyle sınırlı kontrast sunması, gliomaların tespiti ve takibinde alternatif izleyicilerin geliştirilmesini teşvik etmiştir. Bu bağlamda, ¹¹C-MET, ¹?F-FET ve ¹?F-DOPA gibi sistem L amino asit taşıyıcılarını hedefleyen izleyiciler ile sistem A amino asit taşıyıcı bazlı ajanlar, tümör-beyin kontrast oranlarını artırarak tanı ve tedavi süreçlerine önemli katkılar sağlamaktadır. Bu derleme, gliomaların tanı ve tedavisinde mevcut zorlukları ele almakta ve PET izleyicilerinin klinik kullanımına yönelik güncel gelişmeleri kapsamlı bir şekilde değerlendirmektedir. Gelecekte, moleküler ve genetik biyobelirteçlerle entegre edilen bu tekniklerin, glioma yönetiminde kişiselleştirilmiş ve daha etkili stratejilerin geliştirilmesine olanak sağlayacağı öngörülmektedir.
