Duygu GÖK YURTSEVEN, Gonca TOPAL, Miray BERBER, Ceren OY, Özhan EYİGÖR
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2026;52(1):0-0
Hipotalamus, çok sayıda nöropeptit ve nörotransmitter sistemin yer aldığı merkezi sinir sistemi bölümüdür. İştahın kontrol edilmesi ve enerji homeostazisinin düzenlenmesini sağlayan periferal ve merkezi sinyaller için integratif bir merkez olarak fonksiyon görür. Hipotalamusun çeşitli çekirdeklerinde yerleşik nöronlar, sentezledikleri çok sayıda farklı hormon ve/veya peptit ile beslenme davranışı üzerinde düzenleme yapmaktadırlar. Bu moleküllerin bir kısmı besin alımını tetikleyici oreksijenik etki gösterirken, bir bölümü de baskılayıcı anoreksijenik etkiye sahiptirler. Oreksijenik peptitlerden biri de melanin konsantre edici hormondur (MCH). Memeli MCH'ı, beyinde lateral hipotalamik alan (LHA) ile inserto-hipotalamik alanda (IHA) üretilen on dokuz amino asitli bir nöropeptiddir ve oreksijenik etkilerini MCHR1 reseptörleri üzerinden göstermektedir. Çalışmamızda glutamaterjik sistemle MCH nöronları arasındaki ilişki histolojik olarak araştırılmıştır. Deneylerde glutamat agonisti ve antagonisti verilen sıçan beyinlerinden elde edilen kesitlere, anti-MCH ve anti-pCREB antikorlarıyla ikili immünohistokimyasal işaretlemeler yapılmıştır. Çalışmalarda CREB fosforilasyonu (pCREB) nöronal aktivasyon belirteci olarak kullanılmıştır. Erkek deneklerde, lateral hipotalamik çekirdekte her üç agonistin enjeksiyonu sonrasında pCREB'i eksprese eden MCH nöronlarının oranının arttığı gözlenmiştir. Her üç agonistin enjeksiyonlarından önce özgün antagonist uygulanması, aktive olan MCH nöron sayısında istatistiksel olarak anlamlı bir azalmaya yol açmıştır. Bu çalışma ile MCH nöronlarının aktivasyonunda p-CREB protein ekspresyonunu gerektiren hücre içi yolakların kullanıldığı gösterilmiştir. Ayrıca literatürde ilk kez MCH nöronlarında fosforile CREB proteininin varlığı belirlenmiştir. MCH nöronlarının glutamaterjik regülasyonu açısından literatüre yeni bilgiler kazandırılmıştır.
