GÖÇMEN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE SOSYOKÜLTÜREL UYUMUN SAĞLIĞI GELİŞTİRİCİ VE RİSKLİ DAVRANIŞLARLA İLİŞKİSİ: HALK SAĞLIĞI PERSPEKTİFİNDEN BİR DEĞERLENDİRME

Merve ÖZGÖLET, Kamer GÜR

Fenerbahçe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;6(1):146-156

Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Yüksek Lisans Programı, İstanbul, Türkiye

 

Bu geleneksel derleme, göçmen üniversite öğrencilerinde sosyokültürel uyum ile sağlığı geliştirici ve riskli davranışlar arasındaki ilişkiyi inceliyor. Ocak -Mayıs 2026 döneminde Google Scholar, PubMed, MEDLINE ve YÖKTEZ veritabanları taranarak 2012 -2026 arası, Türkçe ve İngilizce literatür değerlendirilmiş. Teorik çerçeve olarak Berry'nin akülturasyon modeli (entegrasyon, asimilasyon, ayrışma, marjinalleşme) ve Pender'ın Sağlık Geliştirme Modeli kullanılıyor. Makale, göç sürecinin - ergenlik döneminin getirdiği risk alma eğilimiyle birleştiğinde - göçmen öğrencileri sigara, alkol, korunmasız cinsel ilişki gibi riskli davranışlara karşı savunmasız bıraktığını; buna karşın aile bağları, dini/geleneksel değerler ve kültürel kimliğin korunmasının koruyucu faktörler olduğunu literatürden örneklerle ortaya koyuyor (Schwartz vd. 2011, Juárez vd. 2022, çeşitli sistematik derlemeler). Sonuç olarak Türkiye'de göçmen öğrencilere yönelik dil desteği ve entegrasyon programları mevcut olsa da, okul sağlığı hemşireliği temelli psikososyal destek ve düzenli sağlık davranışı taraması eksikliğine dikkat çekiliyor; bu alanda çok disiplinli izlem ve müdahale programları öneriliyor.