Cengiz CENGISIZ, Sevgi NEHIR
Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi - 2026;8(1):49-56
Bu çalışma, saldırganlığın altında yatan örüntüleri ortaya çıkarmak ve bu bildirim eksikliğinin boyutunu tahmin etmek amacıyla bir psikiyatri hastanesinde resmi olarak belgelenmiş şiddet olaylarını analiz etmektedir. Çalışmanın üç temel amacı bulunmaktadır : (1) Türkiye'de yüksek güvenlikli bir psikiyatri hastanesinde beş yıllık bir süre boyunca resmi olarak bildirilen şiddet olaylarının özelliklerini analiz etmek; (2) gözlemlenen vaka oranını, karşılaştırılabilir şiddet türlerini temel alan uluslararası ölç ütlerle eleştirel bir şekilde karşılaştırarak bildirim eksikliğinin olası boyutunu nicelemek; ve (3) olaya karışan kişilerin kimliklerine dayalı olarak belirgin saldırganlık yolaklarını tanımlamak ve bu örüntüleri, sistemik başarısızlık noktalarını belirlemek amacıyla spesifik Travma Odaklı Bakım (TOB) ilkelerine (güvenlik, güvenilirlik, şeffaflık, güçlendirme vb.) dayalı bir çerçeveyle analiz etmek. 1 Ocak 2018 ile 31 Aralık 2022 tarihleri arasında dosyalanan 51 "Beyaz Kod" raporunun tamamının geriye dönük bir analizi yapılmıştır. Veriler, tanımlayıcı istatistikler ve Ki -Kare bağımsızlık testleri kullanılarak analiz edilmiş, etki büyüklüğünü ölçmek amacıyla Cramer V değeri hesaplanmıştır. İstisnai derecede düşük bir yıllık olay bildirim oranı tespit edilmiştir. Benzer şiddet türleri karşılaştırıldığında, bildirilen fiziksel şiddet oranının (yıllık 100 yatak başına 0.55 olay) adli psikiyatri ortamları için uluslararası ölçütlerden yaklaşık %98.5 daha düşük olduğu bulunmuştur. İki belirgin saldırganlık yolağı ortaya çıkmıştır: hasta yakınları tarafından hekimlere yöneltilen sözel saldırganlıkla karakterize bir "iletişim -engellenme yolağı" ve hastalar tarafından ön saflardaki personele yöneltilen fiziksel saldırganlıkla karakterize bir "zorlama -direnç yolağı". Saldırgan davranışta bulunan kişinin kimliği ile şiddet türü arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı ve büyük bir etkiye sahiptir (chi²(4,N=51)=34.171, p<.001, Cramer's V=0.579).
