Güney YILDIZ, Sibel TUNÇ KARAMAN, Umut ŞAHİN, Okcan BASAT
Bağcılar Tıp Bülteni - 2026;11(2):213-218
Amaç: Göz kuruluğu, gözyaşı film tabakasının kaybı ile karakterize bir oküler yüzey hastalığıdır. Dijital ekranlı cihazların kullanımının artmasına paralel olarak göz kuruluğu görülme sıklığı da artmaktadır. Bu çalışmada; yetişkinlerde çoklu ekran bağımlılığının göz kuruluğuna etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu kesitsel çalışma; 01.05.2023-01.11.2023 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Aile Hekimliği ve Göz Hastalıkları Poliklinikleri'ne göz kuruluğu semptomlarıyla başvuran ve çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan yetişkinler ile gerçekleştirildi. Tüm katılımcılar Schirmer testi ile göz kuruluğu açısından değerlendirildi. Gözyaşı filmi ve oküler yüzey topluluğu kuru göz atölyesi kriterlerine göre 210 katılımcı göz kuruluğu olan olarak sınıflandırılırken, 210 katılımcı göz kuruluğu olmayan olarak sınıflandırıldı. Verileri elde etmede tanıtıcı bilgi formu ve çoklu ekran bağımlılığı ölçeği (ÇEBÖ) kullanıldı. P<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 37,35+/-13,58 (min: 18-maks: 79) yıl olan toplam 420 kişi dahil edildi. Tüm katılımcıların ÇEBÖ'den aldıkları toplam puan ortalama 36,16+/-11,94 (min: 15-maks: 67) idi. ÇEBÖ'ye göre tüm katılımcıların %41,4'ünde (n=174) çoklu ekran bağımlılığı saptandı; bu oran göz kuruluğu olan grupta %50,0 (n=105), göz kuruluğu olmayan grupta ise %32,9 (n=69) idi. Çoklu ekran bağımlılığı olma oranı göz kuruluğu olanlarda göz kuruluğu olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksekti (p<0,001). Sonuç: Bu çalışmada; katılımcıların %41,4'ünde çoklu ekran bağımlılığı saptandı. Çoklu ekran bağımlılığı prevalansı, göz kuruluğu olan bireylerde (%50,0) göz kuruluğu olmayanlara (%32,9) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksekti. Bu bulgular, ekran kullanımına ilişkin davranışsal faktörlerin oküler yüzey sağlığı ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Dolayısıyla, özellikle yoğun dijital ekran kullanımı olan bireylerde ekran süresinin izlenmesi ve koruyucu göz sağlığı önlemlerinin teşvik edilmesi önem taşımaktadır.
