G HAYRİ ÖZSAN, MEHMET ALİ ÖZCAN, SERRA MENEKAY, İLHAN ÖZTOP, FATİH DEMİRKAN, MERAL FADILOĞLU, BÜLENT ÜNDAR
Developments and Experiments in Health and Medicine - 2003;17(1):43-48
Amaç: Serum LDH düzeyi multiple myeloma (MM), non-Hodgkin lenfoma (NHL), Hodgkin hastalığı gibi hastalıklarda önemli bir prognostik faktördür. Bu hastalıklarda, tedavi döneminde yükselen LDH düzeyleri hastalık progresyonunu akla getirir. Bu hastalarda G-CSF, GM-CSF gibi büyüme faktörlerinin kullanımı sırasında serum LDH düzeylerinde geçici yükselmeler bazı yayınlarda bildirilmiştir. Çalışmamızda, G-CSF'ye bağlı gelişen LDH yüksekliklerinde spesifik bir LDH izoenzim değişikliği olup olmadığı araştırıldı. Gereç ve yöntem: Çalışmaya önceki tedavilerde gelişen nötropenileri nedeni ile G-CSF desteğine gereksinimi olan 4 MM, 4 NHL, 1ALL, 1 küçük hücreli akciğer Ca tanılı olmak üzere 10 hasta alındı. Hastalardan 3'üne kemoterapiden 7 gün önce, 7'sine ise 1 gün sonra başlamak üzere 5'er gün süre ile 5 microg/kg G-CSF uygulandı. 0. ve 5. günlerde serum LDH düzeyleri, LDH izoenzimleri (agaroz jel elektroforez yöntemi) ve lökosit sayıları ölçüldü. Bulgular: Toplam 4 hastada belirgin lökosit artışı ile paralellik gösteren LDH yüksekliği gözlendi. Kontrol amacı ile sağlıklı 10 kişiden 5 gün ara ile alınan serum örneklerinde LDH düzeylerinde anlamlı bir değişiklik saptanmadı. G-CSF'ye bağlı LDH yüksekliği gelişen hastaların LDH izoenzimlerinde; LDH4 ve LDH5'te daha belirgin olmakla birlikte poliklonal bir artış saptandı. Sonuç: Büyüme faktörlerinin LDH profili üzerine izole etkileri; hayvan deneyleri ya da sağlıklı, büyüme faktörü kullanan, periferik kök hücre donörlerinde yapılacak çalışmalarla daha da netlik kazanacaktır.
