Mehmet Enes Sozen, Sabiha Serpil Kalkan, Mehmet Akoz, Halime Tuba Canbaz, Gökhan Cüce
Turkish Journal of Health and Sport - 2025;6(3):88-93
Amaç: Gümüş nanopartiküller (AgNP'ler), hava temizleyiciler, kişisel bakım ürünleri, gıda ambalajları, gıda katkı maddeleri, tıbbi görüntüleme ve ilaç dağılımı dahil olmak üzere çeşitli uygulamalarda en yaygın kullanılan nanopartiküller arasındadır. Bu çalışmanın amacı, tekrarlanan oral maruziyet sonrasında AgNP'lerin oksidatif stres, karaciğer histopatolojisi ve apoptozise bağlı toksisitesini boyut ve doza bağlı olarak belirlemektir. Yöntemler: 35 adet Wistar albino sıçan 5 gruba ayrıldı. 20 ve 80-100 nm AgNP'ler 10 gün boyunca gavaj yoluyla sırasıyla 50 ve 300 mg/kg dozlarında verildi. Karaciğer kesitleri dilatasyon, konjesyon, nekroz, pleomorfizm ve lökosit infiltrasyonu açısından incelendi. Apoptosisi belirlemek için TUNEL boyama yöntemi uygulandı. Kupffer hücreleri CD68 immünohistokimyası ile belirlendi. Toplam oksidan ve antioksidan durumu (TOS ve TAS) ölçüldü ve oksidatif stres indeksi (OSI) hesaplandı. Bulgular: OSI, daha yüksek doz ve daha küçük boyutla birlikte arttı. Histopatolojik skor ve apoptotik indeks de daha yüksek doz ve daha küçük boyutla birlikte arttı. Sonuç: Elde edilen sonuçlara göre, AgNPs daha küçük boyutlarda ve daha yüksek dozlarda oksidatif stresi, toksisiteyi ve inflamasyonu artırır ve sonuçta karaciğerde apoptozu tetiklediği söylenebilir.
