Giuseppe LIPPI, Camilla MATTIUZZI
Hamidiye Medical Journal - 2026;7(3):172-176
Amaç: Önceki çalışmalar, Koronavirüs Hastalığı-2019 (COVID-19) mortalitesinin haftanın günlerine göre değişebileceğini; bunun da sağlık sistemi iş akışları veya bildirim gecikmelerinden kaynaklanabileceğini öne sürmüştür. Bu çalışmanın amacı, 2020-2023 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri'ne ait COVID-19 ölüm verilerinde haftanın gününe bağlı bir etkinin olup olmadığını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Amerika Birleşik Devletleri genelindeki COVID-19 mortalite verileri Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri WONDER veri tabanından elde edilmiş ve 2020-2023 yıllarının her biri için ölümler haftanın günlerine göre gruplandırılmıştır. Günlük ölüm sayılarındaki farklılıkları değerlendirmek için negatif binom regresyonu ve Tukey'nin Dürüstçe Anlamlı Fark testi kullanıldı. Ayrıca, hafta içi (Pazartesi-Cuma) ve hafta sonu (Cumartesi-Pazar) toplamları arasında karşılaştırmalar yapılmıştır. Bulgular: İncelenen hiçbir yılda haftanın bireysel günleri arasında ölüm sayıları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır [tüm yıllar birleştirildiğinde (p = 0,905)]. Post-hoc analizler, haftanın günleri arasındaki tüm ikili karşılaştırmaların anlamsız olduğunu doğrulamıştır. Pandeminin erken (2020-2021) ve geç (2022-2023) dönemlerine yönelik alt analizlerde de anlamlı bir değişkenlik gözlenmemiştir (tüm p-değerleri >0,05). Hafta içi-hafta sonu karşılaştırmasında, çalışma dönemi boyunca ortalama ölüm sayılarının hafta içi günlerde hafif düzeyde daha yüksek olduğu gözlenmiş; ancak toplam fark istatistiksel anlamlılığa ulaşmamıştır (p = 0,947). Sonuç: Amerika Birleşik Devletleri'nde 2020-2023 yıllarına ait resmi COVID-19 mortalite verileri, haftanın gününe bağlı bir "hafta sonu etkisi" olduğuna dair kanıt sunmamaktadır. Bu bulgular, bildirilen ölüm sayılarının haftanın günlerinden anlamlı düzeyde etkilenmediğini göstermektedir.
