Veysel Karani BARIŞ, İsa ÇELİK, Şeyda Seren İNTEPELER, Murat BEKTAŞ, Demet GÖKMEN KAVAK, Şerife ENGELOĞLU
Etkili Hemşirelik Dergisi - 2026;19(3):397-409
Giriş: Pediatrik hastalar gelişim özellikleri nedeniyle yüksek düşme riski taşır. Ancak bazı ek faktörler de bu riski artırabilir. Mevcut risk değerlendirme araçları ise bu faktörleri belirlemede yetersiz kalmaktadır. Amaç: Bu araştırma ile pediatrik hastalarda düşme riski değerlendirme aracının geliştirilmesi ve bu aracın geçerlik, güvenirlik ile ayırt edicilik özelliklerini incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma metodolojik ve kesitsel tasarımda olup, Türkiye genelindeki yedi şehirde 10 farklı hastanede yürütülmüştür. Araştırmanın hedef popülasyonu 18 yaş altı pediatrik hastalardır. Risk değerlendirme aracının geliştirilmesinde literatür bulguları ve uzman görüşlerinden faydalanılmıştır. Geliştirilen risk değerlendirme aracında yer alan risk faktörleri Dünya Sağlık Örgütü tarafından geliştirilen İşlevsellik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırılması Modeli kullanılarak sınıflandırılmıştır. Ölçeğin içerik geçerliği İçerik Geçerlik İndeksi, değerlendiriciler arası güvenirliği Cohen Kappa istatistiği ile (0.87), iç tutarlılığı ise Kuder-Richardson 20 (KR-20 = 0.651) ile değerlendirilmiştir. Ölçeğin ayırt ediciliği ROC analizi ile incelenmiştir. Risk değerlendirme aracı HARİZMİ II Düşme Riski Değerlendirme Aracı olarak isimlendirilmiştir. Bulgular: Araştırma toplam 1056 pediatrik hasta geliştirilen risk değerlendirme aracı ile değerlendirilmiş, bu hastalardan 54'ü düşme deneyimi yaşamıştır. Ölçeğin içerik geçerlik indeksi 0.921, değerlendiriciler arası güvenirlik değeri (Kappa) 0.87, iç tutarlılık katsayısı (Kuder-Richardson 20) 0.651, ROC analizi sonucunda geliştirilen ROC Eğrisi Altında Kalan Alan Değeri 0.758 olarak hesaplanmış, duyarlılığı 0.722, özgüllüğü ise 0.669 olarak belirlenmiştir. Sonuç: HARİZMİ II Düşme riski değerlendirme aracı, düşme riski yüksek çocukları ayırt etmede geçerli ve güvenilirdir.
