AYÇA UTKAN KARASU, LEVENT KARATAŞ
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2024;27(2):135-143
Amaç: Lenfödemde; sağlık profesyonellerine sınırlı erişim, hastaları YouTube gibi alternatif kaynaklarda bilgi aramaya yönlendirir. YouTube videolarının kalitesi ve güvenilirliği hakkında az sayıda çalışma mevcuttur. Ancak hasta eğitimi için yalnızca video kalitesini değerlendirmek yeterli değildir. Amacımız, lenfödem videolarını güvenilirlik, doğruluk, anlaşılabilirlik, uygulanabilirlik ve popülerlik açısından eleştirel bir şekilde analiz etmektir. Gereç ve Yöntemler: En uygun 54 video analiz edildi. İzlenme oranı, beğeni oranı, yorum sayısı ve Video Güç İndeksi [Video Power Index (VPI) incelendi. İçerik kalitesi, Global Kalite Ölçeği [Global Quality Scale (GQS)], modifiye DISCERN anketi puanı, Journal of the American Medical Association (JAMA) kriterleri puanı ve Hasta Eğitim Materyalleri Değerlendirme Aracı-Sesli/Görsel Materyaller kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Analiz edilen videoların önemli bir kısmı özel sağlık kuruluşları (%25, 9) ve özel sağlık profesyonelleri (%24, 1) tarafından yayınlanmıştır. İzlenme oranı 11, 5 ve VPI 11, 1 idi. Lenfödem uzmanları/ terapistler tarafından bilgi verilen videolarda içerik kalitesi daha yüksekti. Anlaşılabilirlik ve uygulanabilirlik, VPI, izlenme oranı, video süresi ve görüntü kalitesi ile ilişkiliydi. GQS, VPI ve izlenme oranı ile ilişkiliydi. JAMA kriterleri, beğeni oranı ve video süresi ile ilişkiliydi. Sonuç: Bulgularımız, YouTubedaki lenfödemle ilgili videoların orta düzeyde içerik kalitesi ve anlaşılabilirlikle karakterize olduğunu, ancak güvenilirlik ve uygulanabilirlik eksikliği olduğunu göstermektedir. YouTubeda lenfödem ile ilgili bilgi arayan bireylerin, lenfödem uzmanları/ terapistleri tarafından yüklenen videolara yönlendirilmesini öneririz.
