Kadriye TERZİOĞLU, Berrin Zinnet ERASLAN
Ege Klinikleri Tıp Dergisi - 2025;63(3):126-132
Amaç :Astım vekronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) tedavisinde inhaler ilaçlar temel roloynamaktadır .Ancak tedavi etkinliği, cihazın doğru kullanımıyla doğrudan ilişkilidir .Bu çalışmada, hastaların inhaler cihaz kullanım becerileri değerlendirildi ve eğitimin bu beceriler üzerindeki etkisi araştırıldı . Yöntem :Bu kesitsel çalışma, bir eğitim ve araştırma hastanesinin göğüs hastalıkları ve alerji polikliniğine başvuran astım veya KOAH tanılı 220 hasta ile gerçekleştirildi .Hastalar, inhaler cihaz kullanımı açısından iki gruba ayrıldı :inhaler tedaviye yeni başlayan ve daha önce cihaz deneyimi olmayan hastalar (Grup 1-ilk kez başvuranlar) ile düzenli olarak inhaler ilaç kullanan hastalar (Grup 2-düzenli kullanıcılar) .Yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve kullanılan cihaz tipi kaydedildi .Cihaz kullanımı ;hazırlık, inhalasyon , nefes tutma ve ağız çalkalama olmak üzere dört basamakta değerlendirildi .Hatalı kullanım saptanan hastalara birebir eğitim verildi ve ardından tekrar değerlendirildi .Gruplar ile eğitim öncesi -sonrası farklar istatistiksel olarak karşılaştırıldı . Bulgular :Grup 1'de inspirasyon basamağında hatalı kullanım oranı %46,58 iken, Grup 2'de %27,89 olarak saptandı (p=0,006).Kadın hastalarda nefes tutma basamağında daha sık hata yapıldığı gözlendi (p=0,023).Eğitim öncesinde 109 hastada hata tespit edilirken, eğitim sonrasında yalnızca 8 hastada hata gözlendi (%92,66 düzelme, p<0,001).Düşük eğitim düzeyi nefes tutma hatasıyla anlamlı ilişki gösterdi (p=0,048). Sonuç :İnhaler ilaçların doğru kullanımında eksiklikler gözlenmiştir ;ancak eğitimle bu eksiklikler büyük ölçüde giderilebilmektedir .Bu nedenle, inhaler cihaz kullanan hastalara düzenli eğitim verilmesi tedavi başarısı açısından önem arzetmektedir . Anahtar Kelimeler :Hasta eğitimi, İnhaler cihaz kullanımı, Kronik solunum hastalıkları
