Nazım Furkan GÜNAY, Çağlar DİZDAROĞLU, Mücahit GELMİŞ, Feyzi Sinan ERDAL, Faruk ÖZGÖR
Hitit Medical Journal - 2026;8(3):522-532
Amaç: Erektil disfonksiyon (ED) sorunu yaşayan erkeklerde hastalık algısı, depresif belirtiler ve erektil fonksiyon (EF) arasındaki ilişkiyi araştırmak ve tedaviyi takiben meydana gelen uzun vadeli değişiklikleri değerlendirmek. Gereç ve Yöntem: Haziran ile Ekim 2025 tarihleri arasında üçüncü basamak üroloji polikliniğine başvuran ve ED tanısı konmuş (IIEF-5 <= 21) hastalar çalışmaya dahil edildi. Katılımcılar, başlangıçta, 1. ay ve 3. ayda Uluslararası Erektil Fonksiyon Endeksi-5 (IIEF-5), Hasta Sağlığı Anketi-9 (PHQ-9) ve Kısa Hastalık Algısı Anketi'ni (B-IPQ) doldurdu. Tüm hastalar yaşam tarzı danışmanlığı ve fosfodiesteraz tip 5 inhibitörü tedavisi aldı. İlişkiler, korelasyon ve çok değişkenli doğrusal regresyon analizleri kullanılarak incelendi. Bulgular: Toplam 120 hasta takip sürecini tamamladı. Daha olumsuz hastalık algısı, daha yüksek depresif semptom şiddeti ve daha kötü ED şiddeti ile anlamlı bir şekilde ilişkiliydi (p<0,05). B-IPQ puanları, hem depresif semptomlar hem de ED şiddeti arttıkça, kademeli olarak artmıştır. Çok değişkenli analiz, eğitim düzeyi, IIEF-5 puanı ve PHQ-9 puanının hastalık algısı puanlarıyla bağımsız olarak ilişkili olduğunu göstermiştir (tümü p<0,05). Takip süresince, depresif semptomu olmayan veya hafif-orta derecede olan hastalarda EF ve hastalık algısı önemli ölçüde iyileşirken, orta-şiddetli olan hastalarda önemli bir iyileşme görülmedi. Sonuç: Hastalık algısı, ED vakalarının ciddiyeti, depresif belirtiler ve tedaviye yanıt ile bağlantılı önemli bir bilişsel-duygusal faktördür. Hastalık algısı değerlendirmesinin ED yönetimine dahil edilmesi, kademelendirilmiş bir biyopsikososyal yaklaşımı destekleyebilir.
