HASTANE ACİLLERİNE YÖNELİK ALGI VE TUTUM ÖLÇEĞİ (HAYATÖ): GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Sefa YURTBAY, Burak Miraç GÖNÜLTAŞ

Cumhuriyet Medical Journal - 2026;48(3):94-101

Department of Emergency Medicine, Faculty of Medicine, Sivas Cumhuriyet University, Sivas, Türkiye

 

Amaç: Hastanelerin acil servisleri toplumda en sık başvurulan sağlık kuruluşları arasında yer almaktadır. Acil servisler stresli ve kaygı uyandıran ortamlar olabilir ve çoğu zaman hastaların acil bakımını gerektirir. Bu doğal stres, hastalar arasındaki kaygı düzeylerini yükseltebilir ve po tansiyel olarak olumsuz koşullara yol açabilir. Bu çalışmanın amacı, halkın hastane acil durumlarına yönelik algı ve tutumlarını ölçmek için bir ölçüm aracı geliştirmektir. Gereç ve Yöntem: Madde havuzunu oluşturmak için ilgili literatüre ve uzman görüşüne başvurulmuştur. 45 madde türetilerek bir form oluşturulmuş ve hastane acilinden en az bir kez faydalanmış 456 kişiye uygulanmıştır. Bulgular: Madde korelasyon analizi sonucunda KMO değeri 0,92 olan, Bartlett testi değeri ( chi2(55) =2153,957, p<0,01) anlamlı olan ve varyansın %48,05'ini açıklayan tek faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Ölçek ayrı bir örneklemle doğrulanmış ve indeksler iyi uyum göstermiştir (CMIN/DF=3,219; GFI=,931; CFI=,948; TLI=,930; NFI=,927; RMSEA=,080). Ayrıca uç grup analizi ile ölçeğin iç geçerliğe sahip olduğu bulunmuştur (t(156)=- 33.6, p<0.05). Cronbach alfa güvenirlik katsayısı .90 olarak bulunmuş ve Sağlık Okuryazarlığı ölçeği ile karşılaştırıldığında ölçüt geçerliği sağlanmıştır (r=-0.298, p<.005). Sonuç: Geçerlilik ve güvenirlik a nalizleri sonucunda ölçeğin toplumun hastane acillerine yönelik algı ve tutumlarını ölçmek amacıyla uygulanabileceği görülmüştür. Bu ölçekle toplanacak veriler; acil servis yöneticilerinin hizmet kalitesini toplumun beklentilerine göre optimize etmesine, k aynak planlamasını daha etkin yapmasına, sağlık profesyonelleri ile hizmet alanlar arasındaki etkileşimi güçlendirecek stratejilerin geliştirilmesine ve hasta memnuniyetini artıracak müdahale alanlarının belirlenmesine, hasta haklarının korunması, olası ça tışma noktalarının önceden tespiti ve sağlıkta şiddetin önlenmesine yönelik kapsayıcı politikalar geliştirilmesine olanak tanıyabilecektir.