Selçuk EROL, Arzubetül DURAN
Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;10(4):399-404
Amaç: Bu çalışma, hastane çalışanlarında mesleki ses kullanım özelliklerini, ses bozukluklarının prevalansını ve vokal hijyen farkındalık düzeyini incelemeyi amaçlamıştır. Materyal ve Metot: Kesitsel tanımlayıcı tasarımla yürütülen çalışmaya, üçüncü basamak bir hastanede görev yapan 100 sağlık çalışanı dahil edilmiştir. Veriler, yapılandırılmış bir anket formu ve Ses Handikap Endeksi -10 (SHE -10) kullanılarak toplanmıştır. Sesle ilişkili semptomlar, mesleki risk faktörleri ve farkındalık düzeyi arasındaki ilişkiler istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya toplam 100 sağlık çalışanı katılmıştır (%76 kadın; ortanca yaş: 30 yıl). Katılımcıların %49' u hekim, %42' si hemşiredir ve ortanca mesleki deneyim süresi 6 yıldır. Çoğu (%73) KBB dışı kliniklerde çalışmaktadır. Sesle ilişkili semptomlar yaygındır; katılımcıların %85'i son bir yılda en az bir semptom bildirmiştir. En sık boğaz kuruluğu (%74), disfoni (%26) ve vokal yorgunluk (%22) görülmüştür. Yalnızca %14,1 tıbbi yardım almıştır. Katılımcıların %44' ü sigara kullanmakta, %42' sinde reflü öyküsü bulunmaktadır. SHE -10 ortanca skoru 10 (0-29)'dur. İşte sık veya sürekli yüksek sesle konuşanlarda (p=0,045) ve vokal yorgunluk yaşayanlarda (p=0,046) yüksek SHE -10 skoru anlamlı olarak daha fazladır. Vokal hijyen bilgisi veya eğitimi ile skorlar arasında fark saptanmamıştır (p>0,05). Katılımcıların %70' i vokal hijyen hakkında bilgi sahibi olmadığını, %85' i bu konuda hiç eğitim almadığını belirtmiştir. Sonuç: Sağlık çalışanlarında ses sorunları oldukça yaygındır. Özellikle sık yüksek sesle konuşma ve vokal yorgunluk önemli risk faktörleridir. Düşük farkındalık ve düşük başvuru oranı, ses sağlığının korunması için eğitim ve önleyici stratejilerin gerekliliğini göstermektedir
