Hatice Kübra KAYA, Can Berk KURT, Elif Seren TANRIVERDİ, Taylan BOZOK, Gönül ASLAN
Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti Dergisi - 2026;56(3):272-281
Amaç: Tüberküloz dışı mikobakteriler (TDM), sağlık hizmeti ile ilişkili morbidite ve mortaliteye sebep olan, su sistemlerinde bulunabilen çevresel patojenlerdir. Çalışmamızda, üçüncü basamak üniversite hastanemizin sistemlerindeki TDM sıklığının ve TDM'lerin tür dağılımının belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Hastanemizin su sistemlerinden toplanan örnekler (n=311) 0.45 µm por çaplı filtreden süzüldü. Filtreler; polimiksin B, amfoterisin B, nalidiksik asit, trimetoprim ve azlosilin (PANTA) ve OADC (Oleic acid,albumin,dekstroz, katalaz) içeren "Middlebrook 7H9 Broth" besiyerine ekildi, %5-10'luk CO2'li etüvde 37 dereceC'de inkübasyona bırakıldı. Üreme sonrası Ehrlich Ziehl-Neelsen boyama yapıldı. Boyama sonucunda aside dirençli basil (ARB) pozitif örneklerin Löwenstein-Jensen (LJ) besiyerine ekimleri yapıldı. LJ besiyerinde üreyen izolatlar, gliserollü saklama besiyerinde -80 dereceC'de stoklandı (n=152). Stoklanan izolatlar daha sonra LJ besiyerine ekildi ve bunların 113'ünde yeniden üreme gözlendi; yeniden üreyen izolatlar MALDI-TOF MS sistemi ile analiz edildi. Bulgular: Alınan örneklerin %73,6 (n=229/311)'sında "Middlebrook 7H9 Broth" besiyerinde ARB pozitifliği saptandı. ARB pozitif örneklerin ise %66,4 (152/229)'ünde LJ besiyerinde üreme saptandı. ARB pozitifliği en sık duş başlıklarında tespit edildi. LJ besiyerindeki en yüksek üreme oranı %61,9 ile tuvalet musluğundan alınan örneklerde gözlenmiştir. Tür tanımlaması yapılan TDM'lerin %79'u Mycolicibacterium (Mycobacterium) fortuitum grubu (n=50) ve %18'i Mycolicibacterium (Mycobacterium) mucogenicum/phocaicum (n=11) olarak tespit edilmiştir. M. mucogenicum/phocaicum'un %46'sının (n=5/11) ameliyathaneden izole edildiği dikkat çekmiştir. Sonuç: Hastane su sistemlerindeki yüksek kolonizasyon oranına sahip TDM'lerin, özellikle M. mucogenicum/ phocaicum gibi patojenlerin, ameliyathane gibi önemli hasta bölgelerindeki varlığı göz önüne alındığında, TDM kolonizasyonunu önlemeye yönelik stratejiler geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır.
